Bij de ontdekking van biotine, alsook bij de daaropvolgende, experimenteel geïnduceerde biotinedeficiëntie, speelde rauw ei-eiwit in de voeding een hoofdrol. Dat doet het nog steeds in relatie tot de biotinenormen. Ei-eiwit bevat avidine, een glycoproteïne dat biotine in de darminhoud stevig bindt en onbeschikbaar maakt voor absorptie. Avidine is rijk aan het aminozuur tryptofaan en aan de suiker mannose. Intact avidine bindt biotine middels hydrofiele en hydrofobe interacties. Eiwitverteringsenzymen kunnen biotine niet vrijmaken uit het avidine-biotine-complex. Na 15 minuten bij 100oC was avidine geïnactiveerd, maar het avidine-biotine-complex was nog intact. Verhitting van rauw ei-eiwit elimineert niet alleen het biotine-bindend vermogen, maar ook de anti-trypsine-activiteit, waardoor de verteerbaarheid ervan aanzienlijk toeneemt.
Ontdekking
Boas publiceerde in 1927 dat jonge ratten ziek werden op een voeder met 21 procent ei-eiwit (in de droge stof), dat bij 37oC luchtgedroogd was. Na drie weken verloren de ratten gewicht en toonden vervolgens een eczeemachtige huidontsteking, haaruitval en spastische bewegingen, gevolgd door de dood. De ratten groeiden en bleven gezond wanneer het voeder gekookt ei-eiwit bevatte. In 1939 liet György zien dat een fractie uit gist en lever, genaamd vitamine H, bovengenoemde symptomen genas bij ratten die een voeder met onverhit ei-eiwit kregen.
Later bleek vitamine H identiek aan biotine, een eerder geïsoleerde groeifactor voor gist. H staat voor Haut. De naam biotine is afgeleid van “bios” (leven in het Grieks) en het achtervoegsel ‘ine’, dat in veel chemische namen voorkomt.
Structuur, functie, voorziening
De structuur van biotine werd in 1942 bekend. Biotine (C10H16N2O3S) bestaat uit twee gefuseerde ringen, die twee koolstofatomen delen: een 5-ring met vier koolstofatomen en een zwavelatoom, en een 5-ring met twee koolstof- en twee stikstofatomen, die tussenin een koolstofatoom met ketogroep hebben. De ring met zwavelatoom heeft valeriaanzuur als zijketen.
Biotine is een co-factor voor carboxylases, enzymen die kooldioxyde overdragen op hun substraten. Als essentieel onderdeel van drie enzymsystemen, acetyl-CoA-, propionyl-CoA- en pyruvaat-carboxylase, is biotine vereist voor de vetzuursynthese, afbraak van een drietal aminozuren en de synthese van glucose uit melkzuur. Zoals hierboven uiteengezet, belemmert de inname van rauw ei-eiwit de intestinale biotine-absorptie. Dat effect wordt gevolgd door een lager biotinegehalte in bloed, minder activiteit van de biotine-afhankelijke carboxylase-enzymen en daling van de urinaire biotine-excretie. Verder inzicht in de biotinevoorziening berust eveneens op proeven met ratten: de darmflora voorziet in de biotinebehoefte en de dikke darm absorbeert voldoende biotine.
Deficiëntie bij hond en kat
Vijf honden kregen een voeder met 9 procent gesproeidroogd ei-eiwit. Na 4 tot 10 maanden was het biotinegehalte van de urine vrijwel onmeetbaar, was de huid schilferig en de hoornlaag verdikt. Puppy’s van 18 dagen werden gedwangvoederd met een biotine-vrije voeding, die onverhit of verhit ei-eiwit bevatte. Bij de puppy’s, die rauw ei-eiwit opnamen, waren binnen 10 dagen de activiteiten van propionyl-CoA- en pyruvaat-carboxylase in de lever significant gedaald.
Twee kittens gingen over naar een semisynthetisch voeder met 32 procent gedroogd, rauw ei-eiwit als enige eiwitbron en 2 procent sulfonamide, een bacterieremmer. Na 12 weken hadden de kittens (n=2) aandoeningen, gekenmerkt door uitval en pigmentverlies van haren en huidschilfers. Dergelijke symptomen traden ook op bij het gros van 20 kittens na 11 weken op een semisynthetisch voeder met 66 μ g toegevoegd biotine/kg en 18,65 procent ei-eiwit dat bij 60oC was gedroogd.
Behoefte
In 2006 heeft de US National Research Council de aanbevolen hoeveelheid biotine voor kittens en volwassen katten gesteld op 4,5 μ g per MJ metaboliseerbare energie. De aanbeveling komt overeen met 76,5 μ g per kg droogvoeder (17 MJ/kg). De Council voegt toe dat bij verstrekking van normale voeders zonder rauw ei-eiwit de biotinebehoefte waarschijnlijk wordt gedekt door microbiële synthese in de darm en dat voeders met antibiotica suppletie vereisen.
De voedernorm voor de kat is gebaseerd op de waarneming dat een semisynthetisch dieet met 60 μ g biotine/kg bij poezen de dracht en lactatie ondersteunde, en bij kittens de groei. Voor de hond heeft de Council geen aanbevolen hoeveelheid gesteld. Vermeld wordt wel de voornoemde toelichting bij de aanbevolen hoeveelheid voor de kat.
Er zijn voorzichtige aanwijzingen dat extra biotine de huid en vacht ondersteunt.
Voorziening
Volgens analyse bevatte bereid rundvlees 45 μ g biotine/kg of 160 μ g/kg luchtdroge stof. Een geëxtrudeerd voeder met 30 procent rundvlees als enige biotinebron en rekening houdend met 35 procent verlies tijdens productie, bevat minstens 31 g biotine per kg. Die hoeveelheid is minder dan de helft van de biotinenorm voor de kat. Voor toevoeging aan petfood is D-(+)biotine, geproduceerd door chemische synthese, toegestaan.
Voor tien verschillende merken van volledige droogvoeders, met volwassen honden als doelgroep, bedraagt de toevoeging gemiddeld 411 μ g/kg, met een bereik van 200 tot 800 μ g/kg. Voor tien soortgelijke kattenvoeders zijn het gemiddelde en bereik 938 en 200 tot 3.000 μ g/kg. Tijdens extrusie plus drogen van petfood en opslag gedurende 12 maanden kan respectievelijk ongeveer 35 en 20 procent van de toegevoegde biotine verloren gaan.
Extra biotine
Gezien het feit dat de US National Research Council voor de hond geen biotinenorm heeft gesteld, lijkt biotinesuppletie van hondenvoeders overbodig. De toegevoegde hoeveelheden in voeders voor katten lijken overdadig. De bovenbeschreven suppletie kan berusten op een maatregel uit voorzorg. Mogelijkerwijs ter bescherming van honden die orale antibiotica krijgen, ter ondersteuning van huid en vacht en/of ter compensatie van verliezen tijdens voederproductie en opslag.
Er zijn voorzichtige aanwijzingen dat extra biotine de huid en vacht ondersteunt. Bij zowel honden als katten ging een laag biotinegehalte in het bloed samen met huidontstekingen.
In een ongecontroleerde, klinische studie werd aan 119 honden met huid- en vachtafwijkingen dagelijks biotine toegediend in tabletvorm. Het resultaat was als volgt: bij 71 honden genezing, bij 37 verbetering en bij 11 geen verandering.
Slotwoord
Bij de hond leidt een hoger biotinegehalte van het voeder tot meer biotine in het bloed. De genoemde combinatie laag bloedgehalte en huidontstekingen kan berusten op inname van geen of weinig biotine. De toxiciteit van orale opname van biotine bij hond en kat is niet beschreven.
Bij honden was intraveneus toegediend biotine niet toxisch. De betreffende provocatie is equivalent aan tien dagen verstrekking van een droogvoeder met minstens 70.000 μ g biotine/kg.
- Anton Beynen is werkzaam bij Vobra Special Petfoods.








