Jan Fledderus: “Bij het Amerikaanse onderzoek weet je niet zeker of er andere oorzaken zijn voor de relatief goede dierprestaties.”

“ Vanuit SFR volgen we dergelijke nieuwsberichten met grote interesse. We krijgen hierover vragen van onze klanten en hebben het onderwerp uitgebreid bediscussieerd”, vertelt Jan Fledderus. “Eerder dit jaar is de energiewaarde van soja bediscussieerd vanuit de USA en nu dus tarwe. De conclusie luidde dat de energiewaarde van soja werd onderschat ten opzichte van mais. Amerikaanse onderzoekers trekken nu eenzelfde conclusie voor tarwe. Professor Hans Stein pleit voor het toekennen van een hogere energiewaarde aan verteerbaar eiwit in de formule voor het berekenen van de energiewaarde van grondstoffen. We rekenen nu met 11,7 kJ per gram verteerbaar eiwit, dat getal zou volgens hem omhoog kunnen.”

De energiewaarde heeft de grootste invloed op de voerprijs. Jan: “Een juiste inschatting van de werkelijke hoeveelheid energie die het varken vanuit het voer kan benutten voor groei, is direct van invloed op de kosten per kilo groei en dus belangrijk.”

Type onderzoek speelt rol

Toch gaat SFR niet mee in deze redenering. De belangrijkste reden is het type onderzoek dat is gedaan. “In Amerika zijn groeiproeven uitgevoerd met een oplopend aandeel soja ter vervanging van mais in proefvoeders. Bij gelijke dierprestaties is geconcludeerd dat de energiewaarde van soja vergelijkbaar is met die van mais. En dus dat in de voederwaardetabel de energiewaarde wordt onderschat. Hetzelfde type onderzoek is uitgevoerd bij tarwe. Bij dit type onderzoek weet je echter niet zeker of er andere oorzaken zijn voor de relatief goede dierprestaties bij het voeren van meer tarwe”, waarschuwt Jan.

Eerder dit jaar is de energiewaarde van soja bediscussieerd vanuit de USA en nu ook de energiewaarde van tarwe. Deze zou hoger liggen dan eerder gedacht.

‘Onze verwachtingen kwamen keurig overeen met wat we zagen in het varken’

Andere oorzaken mogelijk

Een lagere kwaliteit van de referentiegrondstof – mais in dit geval – kan bijvoorbeeld een oorzaak zijn voor de relatief goede dierprestaties bij het voeren van meer tarwe. Maar ook de aminozuurbehoefte kan een rol spelen. Jan: “Het aandeel lysine, of een van de andere essentiële aminozuren, in de gevoerde mais kan bijvoorbeeld net wat krap zijn. Wanneer dieren dan ter vergelijking tarwe of soja krijgen waarin dit aminozuur wel voldoende is, zie je een positief effect op de prestaties. Maar dit heeft dan een andere oorzaak en is niet perse toe te schrijven aan de energiewaarde van de grondstof.”

Energiewaardes kloppen

In Nederland wordt de energiewaarde van een grondstof op andere manieren berekend, weet Jan. Dat kan op verschillende manieren. Zo kan de energieretentie in het dier worden bepaald in respiratieruimtes. “Op basis van gasuitwisseling meet je dan hoeveel energie in het dier wordt vastgelegd.” Een andere methode is om het dier te slachten en vervolgens de verhouding te meten tussen spierweefsel, vetweefsel en bot. Een laatste methode is met een CT-scanner.

Met een CT-scan wordt de lichaamssamenstelling gemeten en bekeken hoeveel energie wordt vastgelegd in het dier. Met deze methode heeft SFR onlangs diverse metingen gedaan om de energiewaarde van verschillende grondstoffen te controleren. “De conclusie luidde dat in de huidige formules de berekening van de energiewaarde klopt. Onze verwachting kwam keurig overeen met wat we zagen in het varken. We hebben dus zeker wel gediscussieerd over het voorstel vanuit Amerika om de energiewaardes van soja en tarwe te verhogen, maar mede op basis van het CT-onderzoek besloten om dit niet te doen.”

‘Ik ben ervan overtuigd dat als je de energiewaarde van soja en tarwe zou aanpassen, je dit terugziet in de dierprestaties in de stal’

Minder complexe voersamenstelling

Het Nederlandse onderzoek is volgens Jan dus betrouwbaarder en nauwkeuriger dan het Amerikaanse onderzoek. Waarom trekken de Amerikaanse onderzoekers dan toch schijnbaar eenvoudig de conclusie dat de voederwaarde van tarwe en soja wordt onderschat? “In Amerika is het belang wat minder groot en trekken ze dus eenvoudiger conclusies uit dit type onderzoek, dat een stuk goedkoper is dan de andere methodes. De voersamenstelling is in Amerika minder complex en de keuze uit grondstoffen minder groot.

De voersamenstellingen variëren daar veel minder dan hier en dus zal een verandering in de voederwaardetabel in de praktijk minder snel leiden tot veranderingen van de voersamenstelling. Bij SFR hechten we veel belang aan een correcte voederwaardering van de grondstoffen, zodat het resultaat in de stal zo voorspelbaar mogelijk is. Ik ben ervan overtuigd dat als je de energiewaarde van soja en tarwe zou aanpassen, je dit terugziet in de dierprestaties in de stal.”

Toch stelt Jan dat het Amerikaanse onderzoek wel degelijk zinvol is. “Alle soorten proeven zijn zinvol. Op basis van deze proeven zou je dieper kunnen gaan speuren: wat verklaart dat de dieren het op tarwe beter deden dan verwacht?”

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff