Denkavit organiseert jaarlijks de Denkaday. Daarbij passeren diverse en actuele onderwerpen die voor de diervoederindustrie van belang zijn.

Directeur Erwin Wunnekink beschrijft Nevedi tijdens de Denkaday eind september als een vereniging van concurrenten. “Voor ons is het een uitdaging om individuele bedrijfsbelangen te vertalen naar een overkoepelende sectorpositie”, legt hij uit. De 74 leden van Nevedi vertegenwoordigen 95 procent van de diervoederafzet in Nederland, jaarlijks bijna 11 miljoen ton mengvoer. Wunnekink is blij dat in de recente discussie over nationale voedselweerbaarheid in geval van een crisis ook aandacht is voor diervoeder. Als de toevoer van diervoedergrondstoffen stokt, dan ontstaan er al snel problemen in de veehouderij en de schakels daarachter (vlees, zuivel, eieren).

Nevedi lobbyt in Den Haag om de belangen van de diervoedersector onder de aandacht te brengen; in Brussel wordt dat overgelaten aan de Europese koepel Fefac. Wunnekink erkent dat ngo’s over het algemeen beter zijn in het lobbywerk dan de diervoedersector. “Het is voor ons lastig om een gezamenlijk standpunt te formuleren, terwijl ngo’s makkelijker op één issue kunnen inzetten, zonder oog voor de bredere consequenties”, verklaart de Nevedi-directeur.

Hij vindt het ook een taak voor Nevedi om feiten en kennis te koppelen aan emoties. “Richting de wetgever gebruiken we onze kennis en feiten, terwijl we voor de samenleving ook een goed verhaal moeten bieden. Dat is soms moeilijk, maar wel heel belangrijk.”

Wat er uiteindelijk in diervoeder zit, wordt bepaald door de wereldhandel in en beschikbaarheid van grondstoffen, wettelijke eisen, diervoederbedrijven, wetenschappelijke kennis over de relatie tussen voer en dier, de markt en de afnemers, de maatschappij en de ngo’s en de overheid.

Ontstaan van regelgeving

Wunnekink legt uit hoe regelgeving ontstaat. De aanleiding is meestal een signaal vanuit de maatschappij, de markt, de politiek of de handel. Dat signaal wordt vervolgens geagendeerd bij de overheid en dat is het moment om als belanghebbende invloed uit te oefenen. Na de agendering van een onderwerp moeten standpunten onderbouwd worden met (wetenschappelijke) data en praktijkkennis.

De volgende stap is behandeling in het Europees Parlement, de Europese Raad, de Europese Commissie en de lidstaten. Daarna worden Europese en/of nationale wetten en regels geïmplementeerd. “Wie de agenda mede bepaalt, beïnvloedt welke regels er uiteindelijk van kracht worden”, benadrukt Wunnekink.

De diervoedersector wordt dus gestuurd door wat moet (wet- en regelgeving), door wat de markt vraagt (bijvoorbeeld duurzaamheid, herkomst, data en borging) en door wat de maatschappij verwacht (klimaat, biodiversiteit, dierwaardige veehouderij, voedselzekerheid en -weerbaarheid). De drie domeinen zijn constant in beweging en beïnvloeden elkaar en dat maakt ons werk ingewikkeld, maar ook boeiend en uitdagend, vindt Wunnekink.

Nevedi wil in dit speelveld verbindend, richtinggevend en beïnvloedend zijn. Als belangrijkste opgaven richting 2030 benoemt hij meetbare, aantoonbare en uitwisselbare verduurzaming, beschikbaarheid, herkomst en circulariteit van grondstoffen en continuïteit en crisisparaatheid van de diervoederketen. Dat zijn dan ook de thema’s waar Nevedi vol op inzet.

Duurzame voedselproductie

Ook de vleessector heeft een rol bij de verduurzaming, zegt Vion-directeur Willem Cranenbroek. “Dat is niet alleen een opdracht van onze afnemers, maar ook een wettelijke verplichting in het kader van de Europese richtlijn CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), waarvoor we volgens ESRS (European Sustainability Reporting Standards) moeten rapporteren over de duurzaamheid van onze bedrijfsvoering.”

In dat kader bespreekt Vion samen met de veehouder en de voerleverancier bijvoorbeeld de uitstoot van broeikasgassen in de keten en de opties om die koolstofvoetafdruk te verlagen. Daaruit is al naar voren gekomen dat er grote verschillen zijn tussen bedrijven. “Dat betekent dat er ruimte is voor verbetering”, zegt Cranenbroek. Voor een verdere verlaging van de broeikasgasemissies heeft Vion zich gecommitteerd aan de Science Based Targets initiative (SBTi) en hiervoor zijn al concrete acties in gang gezet.

‘Wie de agenda mede bepaalt, beïnvloedt welke regels van kracht worden’

Voeding van de mens

Voedingsonderzoek bij dieren is relatief eenvoudig: je kunt exact sturen hoeveel voer met welke samenstelling je een dier voorzet. Bij mensen is dat een stuk ingewikkelder, vertelt Guido Camps. Hij doet aan de WUR onderzoek naar eetgedrag. “Als je mensen vraagt wat ze gegeten hebben, dan krijg je meestal geen betrouwbare informatie en de uitkomsten van studies komen vaak ongenuanceerd in de publiciteit”, laat hij zien.

Om meer inzicht te krijgen in hoe mensen eten, maakt Camps gebruik van sensoren en kunstmatige intelligentie om patronen in voedselopname vast te stellen. “Deze technieken worden nu steeds verder ontwikkeld, zodat we het gedrag van mensen bij een maaltijd in een meer natuurlijke setting kunnen monitoren.”

Erwin Wunnekink van Nevedi ziet dat ngo’s over het algemeen beter zijn in het lobbywerk dan de diervoedersector.

In het kader van verduurzaming van de voedselketen staat de eiwittransitie centraal. Camps heeft daar wel wat bedenkingen bij: “Op zich is het niet verkeerd om meer plantaardig en minder dierlijk te eten, maar voor kwetsbare groepen brengt dit wel risico’s op ondervoeding met zich mee”, waarschuwt hij.

Tool voor gezondheid

Het Delftse bedrijf HorAIzon ontwikkelde een methode om aan de hand van een foto van een mestmonster een beeld te krijgen van het microbioom in de darm. “We weten dat het darmmicrobioom heel belangrijk is voor de (darm) gezondheid, maar er was nog geen snelle methode om inzicht te krijgen in de samenstelling van het microbioom”, vertelt Nicoline Schuiling, mede-oprichter en directeur van HorAIzon. Met de AI-tool MicrobeLink is het nu mogelijk om vier functionele groepen (fermenteerders, butyraatproducenten, pathogeenremmers en microbiële diversiteit) in het microbioom direct in de stal te identificeren, aan de hand van een foto van mest.

Door samenwerking met universiteiten en het bedrijfsleven heeft HorAIzon een grote hoeveelheid data ter beschikking gekregen om de tool te kunnen ontwikkelen. De tool is wetenschappelijk gevalideerd en wordt al ingezet om het risico op coccidiose, salmonella en New Castle Disease bij pluimvee in een vroeg stadium op te sporen, zodat tijdig kan worden ingegrepen. HorAIzon gaat deze tool verder ontwikkelen voor gebruik bij andere diersoorten en de mens.

Nicoline Schuiling van HorAIzon vertelt over een AI-tool om de gezondheid snel mee in kaart te brengen.

Deel dit artikel

Carolien Makkink