De bevindingen van promovendus Corentin Lannuzel (Wageningen UR) kunnen helpen om de vezelfracties in grondstoffen beter te karakteriseren. En zo beter in te zetten in varkensvoeding. Hij karakteriseerde vezelfracties naar hun fysieke en chemische eigenschappen (deeltjesgrootte/maalfijnheid, vezeltype, oplosbaarheid, fermenteerbaarheid, kinetiek van afbraak in het maagdarmkanaal).

Toevoegen van enzymen

Lannuzel constateert dat de vezels in sojaschroot gemakkelijker afbreekbaar zijn dan de vezels in raapzaadschroot en zonnebloempitzaadschroot. Dat komt vooral door de uronylrijke polysachariden in raapzaadschroot en de xylosylrijke polysachariden in zonnebloempitzaadschroot. Om de moeilijk afbreekbare vezelfracties uit oliezaadschroot toch goed te benutten, heeft het varken baat bij het toevoegen van enzymen aan het voer. Een combinatie van verschillende carbohydrases werkt het beste om zowel pectine, cellulose en hemicellulose af te breken.

Fijngemalen en grovere deeltjes

De fysisch-chemische eigenschappen van vezelfracties beïnvloeden de maag-pH, de maaglediging en de passage door het maagdarmkanaal, constateerde Lannuzel uit zijn studies met de Human Gastric Simulator. In de maag zorgen onoplosbare, fijngemalen vezels voor een gelijkmatige, lage pH. Grovere deeltjes leiden tot een gradiënt in maag-pH en ophoping van de grovere deeltjes. Pectine vormt een gel in de maag en zorgt ook voor minder scheiding van de digestacomponenten en een versnelde doorstroming van fijne deeltjes naar de dunne darm.

Verschillend malen

Op basis van zijn onderzoek adviseert Lannuzel de voerindustrie om verschillende voercomponenten verschillend te malen. “Varkensvoeders worden meestal gepelleteerd uit fijngemalen grondstoffen. Een grovere vezelfractie – met een goede fysische structuur – gecombineerd met fijner gemalen eiwit- en zetmeelrijke grondstoffen kan de kinetiek van afbraak, vertering en absorptie in het maagdarmkanaal verbeteren.”

Een grovere vezelfractie gecombineerd met fijner gemalen eiwit- en zetmeelrijke grondstoffen kan de kinetiek van afbraak, vertering en absorptie in het maagdarmkanaal van het varken verbeteren.

Vezelkenmerken in ogenschouw

Verder adviseert hij om meer vezelkenmerken – naast ‘fermenteerbaar’ en ‘inert’ ook deeltjesgrootte of functionaliteit – op te nemen in de voerformulering. Bij zeugen kunnen grofgemalen vezels bijdragen aan de verzadiging en obstipatie voorkomen. Bij biggen kunnen vezeleigenschappen worden benut om de retentietijd in het maagdarmkanaal – en daarmee de voervertering – te verhogen.

Ook humaan profiteert

Ook het humane domein kan profiteren van de resultaten van het onderzoek van Lannuzel. Onderzoekers humane voeding gebruiken het varken vaak als modeldier. De functie van vezels ligt bij de mens vooral in het verbeteren van de darmgezondheid en de stoelgang, het bevorderen van verzadiging en het voorkomen van obesitas. In de varkenshouderij zijn een optimale inzet van voergrondstoffen, ondersteunen van de darm- en diergezondheid en een hoge benutting van nutriënten speerpunten. Meer inzicht in samenstelling, eigenschappen en functies van vezels in de voeding helpt beide vakgebieden vooruit.

Deel dit artikel

Carolien Makkink