Vooral de waterbindende capaciteit, maar ook de viscositeit en de stromingseigenschappen van vezelfracties beïnvloeden de retentietijd in de maag. Dit heeft consequenties voor de kinetiek van vertering en absorptie van nutriënten. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Sebastián Dorado Montenegro. Hij onderzocht de invloed van verschillende fysisch-chemische eigenschappen van diervoeders op de passage van voer door het maagdarmkanaal en de vertering van nutriënten bij varkens en pluimvee.

Vezels en vertering

Dorado Montenegro vond geen effect van het gehalte en de deeltjesgrootte van de onoplosbare vezelfractie (haverdoppen, sojahullen) in een varkensvoer op de verblijftijd in de maag van de vloeibare of vaste voedselbrij.

Sebastian Dorado Montenegro heeft aanwijzingen dat het grof malen van de sojahullen de negatieve effecten van arabinoxylanen op de eiwitvertering bij vleeskuikens kunnen tegengaan.

Toevoeging van oplosbare viskeuze vezels (arabinoxylanen) aan een vleeskuikenvoer leidde tot een lager relatief gewicht van de spiermaag en een hoger relatief gewicht van de caeca. De verblijftijd van het voer in de krop, de dunne darm en de dikke darm was langer bij de dieren die arabinoxylanen in hun voer hadden, terwijl de verteerbaarheid van drogestof en zetmeel lager was. “Een langere verblijftijd, oftewel een tragere passage door het maagdarmkanaal, betekent dus niet een betere verteerbaarheid”, constateert Dorado.

Alleen in een voer met fijngemalen sojahullen verlaagden de arabinoxylanen ook de eiwitverteerbaarheid. Dorado ziet hierin een aanwijzing dat grof malen van de sojahullen (onoplosbare vezels) de negatieve effecten van arabinoxylanen (oplosbare vezels) op de eiwitvertering bij vleeskuikens kunnen tegengaan, wellicht via een modificatie van de viscositeit van de voedselbrij.

In het afsluitende hoofdstuk van zijn proefschrift brengt Dorado Montenegro de nieuwe inzichten in de relatie tussen voedingsvezels, voerpassage en verteringsprocessen bij varkens en pluimvee samen.

‘Een langere verblijftijd betekent dus niet een betere verteerbaarheid’

Grove deeltjes

Bij varkens heeft de waterbindende capaciteit van het voer veel invloed op de scheiding van de vaste fractie en de vloeistoffractie in de maag. Bij vleeskuikens zorgen grote, harde voerdeeltjes voor een langere verblijftijd in de spiermaag. Ook bij varkens blijft een voer met grove deeltjes langer in de maag, maar hierbij spelen andere fysischchemische eigenschappen, zoals de waterbindende capaciteit, een grotere rol dan de maalfijnheid. Uit zijn studies met vleeskuikens concludeert Dorado dat de voedselbrij gemiddeld 500 tot 600 minuten in de blindedarmzakken verblijft.

Invloed op verteerbaarheid

Al met al had de variatie in verblijftijd in maag en dunne darm geen grote invloed op de nutriëntenverteerbaarheid. Het onderzoek van Dorado levert wel meer kennis op over de kinetiek van vertering en absorptie, in relatie tot fysisch-chemische voer- en vezeleigenschappen, passageprocessen en de ontmenging van voerfracties in verschillende delen van het maagdarmkanaal.

Het proefschrift van Sebastián Dorado Montenegro is getiteld ‘Digestive content on the move; dietary fibers influencing digesta transit behavior in pigs and chickens’.

Deel dit artikel

Carolien Makkink