Bioactieve additieven hebben een positieve invloed op de verteringsefficiëntie, de darmwandintegriteit, de immuuncompetentie en de weerstand tegen stressfactoren. Door deze gecombineerde effecten is er minder behoefte aan antibioticabehandelingen, verbetert de voederconversie en daalt de uitstoot van stikstof en broeikasgassen. Ook kunnen bijproducten uit de agrofoodketen beter worden benut. Bioactieve additieven kunnen zo bijdragen aan de maatschappelijke uitdagingen met betrekking tot antibioticaresistentie en klimaatverandering, stellen Buonaiuto et al. (2025).
Nieuwe toevoegmiddelen
Er komen steeds meer nieuwe bioactieve additieven op de markt, zoals algenextracten, bioactieve peptiden en gefermenteerde substraten. Algen bevatten polysachariden, carotenoïden en meervoudig onverzadigde vetzuren, met positieve effecten op het immuunsysteem en de oxidatieve balans.
Bioactieve peptiden (geproduceerd uit voereiwitten of via fermentatie van diverse substraten) hebben antimicrobiële en immuunregulerende eigenschappen. Ook gefermenteerde voedermiddelen zijn een bron van bioactieve componenten die de smakelijkheid en verteerbaarheid van het voer verbeteren, en de darmgezondheid ondersteunen.
Hordes staan in de weg
Buonaiuto en zijn collega’s wijzen op de hordes die brede toepassing van bioactieve componenten nog in de weg staan. Vooral additieven van plantaardige oorsprong (secundaire metabolieten, etherische oliën en polyfenolen) zijn variabel van samenstelling en kunnen antinutritionele factoren bevatten. Standaardisering van dergelijke additieven is dan ook noodzakelijk, evenals het opschalen van de productie en veiligheids- en kwaliteitscontroles. Vluchtige fytochemicaliën en andere instabiele additieven moeten worden beschermd tegen afbraak tijdens de voerproductie en de passage door het maagdarmkanaal.
De professionele kruidenteelt is een leverancier van bioactieve voertoevoegingen.
Een andere uitdaging betreft het gebrek aan kennis over interacties tussen additieven onderling, tussen additieven en voergrondstoffen, en tussen additieven en de darmmicrobiota en het immuunsysteem van de gastheer. In de toelatingsprocedure voor nieuwe diervoedertoevoegmiddelen is het lastig dat bioactieve additieven zich in een grijs gebied bevinden tussen voergrondstoffen, traditionele additieven, ‘nutraceuticals’, supplementen en veterinaire producten, schrijven de Italiaanse wetenschappers.
Moderne (nano)procestechnologie, in de vorm van ‘coatings’ of micro-emulsies, kan eraan bijdragen dat de actieve componenten op de plaats van bestemming in het maagdarmkanaal worden afgeleverd. Door verschillende ‘omics’-technologieën (‘metagenomics’, ‘transcriptomics’, ‘metabolomics’, ‘lipidomics’ en ‘proteomics’) te integreren, kan meer inzicht worden verkregen in het werkingsmechanisme van bioactieve stoffen, en in de interacties tussen gastheer, microbiota en voercomponenten.
Efficiënter en duurzamer
Vooruitgang in sensortechnologie, kunstmatige intelligentie en data-analyse maakt de monitoring van diergezondheid, -gedrag en productieprestaties in ‘real time’ mogelijk. Zo kan de reactie van het dier op het voer steeds nauwkeuriger worden gevolgd. Deze nieuwe technologieën helpen bij het verder ontwikkelen van precisievoeding ten behoeve van efficiëntere en duurzamere dierlijke productiesystemen.
Harmonisatie van productsamenstellingen, stroomlijning van toelatingsprocedures, geïntegreerde levenscyclusanalyses en economische doorrekeningen maken een optimale inzet van bioactieve additieven in de diervoeding mogelijk.








