Wat mij de laatste maanden vanuit landbouwoogpunt het meest getroffen heeft, is het net verschenen boek ‘Daarom zijn boeren boos’. Initiatiefnemer voor het boek was Dick Veerman, oprichter en hoofdredacteur van de Nederlandse nieuwswebsite Foodlog. Hij vroeg zich af waarom er tussen november 2023 en half 2024 zoveel boerenprotesten waren; van Frankrijk tot Polen en van de lage landen tot Spanje. Terwijl de prijzen in het algemeen goed waren. Een aantal auteurs uit Nederland en Vlaanderen schreven mee aan het boek vanuit hun eigen expertise. Allen zijn zij autoriteiten op het vlak van landbouw en voedselsystemen Zij zochten antwoorden en oplossingen.
Het publiek wordt in de nieuwsmedia platgeslagen met stereotypen over landbouw en landbouwers terwijl landbouw iets multifactorieel is. De overheid komt met naïeve oplossingen, gebaseerd op stereotypen (klein is fijn, bio is milieuvriendelijk, enz.). Het stereotypedenken over landbouw en voedselvoorziening, het idee dat kleine landbouwers duurzamer zouden zijn, dat de korte keten (goed voor 1,2 tot 1,4 procent van de afzet) een oplossing biedt voor de duurzaamheid, dat de Green
Deal vooropstelt dat het aandeel biologische landbouw (nu 1,6 tot 1,7 procent van het areaal) in 2030 25 procent zou moeten bedragen, het feit dat landbouwers worden gezien als vervuilers en gifspuiters, dat alles maakt boeren boos. Ook de polarisatie tussen landbouw en natuur, waar de politiek gretig op ingaat, is frustrerend en uitzichtloos.
Han Lindeboom, emeritus hoogleraar mariene ecologie Wageningen UR, toont aan dat wij in Nederland en Vlaanderen inzake stikstof met rekenkundige modellen werken die haaks staan op de realiteit. Volgen Lindeboom zit het stikstofprobleem voor 20 procent in de natuur en voor 80 procent in de hoofden van de politici in Den Haag en Brussel.
De auteurs zoeken ook naar oplossingen. Welk duurzaam landbouw- en voedselsysteem kan in de toekomst voor onze voedselautonomie zorgen?
Alleszins moet er in samenwerking, zowel binnen de keten als met de natuur, naar oplossingen worden gezocht. Dit boek doet dus meer dan analyseren waarom boeren boos zijn. “Dit boek zou op de boekenlijst moeten staan van iedereen die zich met landbouw bemoeit”, schrijft CEJA-voorzitter Peter Meedendorp.
Dat kan ik alleen maar beamen.







