Vikai Ren en collega’s uit Canada (2024) schreven een publicatie over de mogelijkheid van het gebruik van rozemarijnextracten op de beschikbaarheid van zetmeel en op de antioxidantkenmerken van geëxtrudeerde hondenvoeders. Ze refereren als Canadese onderzoekers aan het feit dat in de VS circa 59 procent van de honden in de categorie ‘overgewicht/obese’ valt.
Tabel 1. Effect van verschillende doseringen van rozemarijnextract in geëxtrudeerde hondenvoeders op zetmeelontsluiting en antioxidantwerking
Langzaam verteerbaar zetmeel en resistent zetmeel in hondenvoeders versnellen het gevoel van verzadiging en kunnen de postprandiale respons van glucose en insuline afremmen. Ook is eerder aangetoond dat het consumeren van voeders met een laag-glycemische index minder schommelingen van bloedsuiker laten zien en minder aandoeningen geven voor hart en bloedvaten.
Antioxidanten zijn stoffen die vrije radicalen – schadelijke deeltjes die de cellen van organismen kunnen aantasten – wegvangen. De mate waarin deze stoffen vrije radicalen in het lichaam kunnen neutraliseren, helpt dan het voorkomen van cellulaire schade.
Toepassing in petfood
Rozemarijn is een heester ( Rosmarinus officinalis L. ) en komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa. Het rozemarijnextract, afgekort als RE, is rijk aan fenolische stoffen en heeft als natuurlijk product de aandacht getrokken voor toepassingen in petfood. Dit komt onder meer omdat fenolische stoffen een remmend effect hebben op de zetmeelvertering, via complexvorming en via het remmen van amylolytische enzymen zoals alpha-amylase. De onderzoekers wilden het effect van rozemarijnextract kennen bij verschillende zetmelen (verschillende verhoudingen van de bestanddelen amylose en amylopectine) en kozen daarom voor verschillende zetmeelbronnen in het voer: rijst, de ronde erwt (rondzadig) en de kapucijnererwt (kreukzadig).
Geëxtrudeerde voeders
Er werden drie voeders samengesteld op basis van rijst of beide (ontschilde) erwtensoorten naast kippenmeel, kippenvet, vismeel, raapzaadolie en enkele kleinere ingrediënten. Rozemarijnextract werd als poeder toegevoegd in hoeveelheden van 0 (controlevoeders), 1, 10 of 30 g/kg droge stof van het voeder, gecodeerd als RE0 tot en met RE30. De voeders werden (zonder het vet en de olie) geëxtrudeerd met behulp van een meedraaiende dubbelschroefsextruder (Twinlab-F20/40, USA) onder gelijke omstandigheden van vocht, temperatuurprofiel en schroefsnelheid.
Monsters van deze extrudaten zijn gebruikt voor de chemische analyses. Er werd ook een in vivo-experiment uitgevoerd met acht beagles, waarbij echter alleen het RE0-controlevoer en het RE1-rozemarijnvoeder werden getest. De onderzoekers kozen hiervoor omdat de beagles een sterke afkeer lieten zien voor de voeders met 10 en 15 g rozemarijnextract. Voor deze in vivo-proef werden de voeders zo uniform mogelijk gecoat met het kippenvet en de raapolie met een vacuümcoater (Muyang 2440SS, China).
Beagles lieten een sterke afkeer zien voor de voeders met 10 en 15 gram rozemarijnextract (afbeelding gegenereerd door AI).
Voeranalyses
Het gehalte aan totaal fenolische bestanddelen in rijst was 0.21 g GAE/kg droge stof) en was lager dan dat in de ronde erwt (0.98 g) of kapucijnererwt (1.05 g). In het rozemarijnextract werd een veel hogere waarde van 187 g GAE aangetroffen. De mate waarin de voeders vrije radicalen in het lichaam konden neutraliseren gaf een range aan van 0,3 tot 0,9 procent in het RE0-extrudaat, dat fors toenam tot 85.1-85.8 procent voor de RE30 extrudaten; een duidelijke link kon worden gelegd met het gehalte aan totaal fenolische bestanddelen in de verschillende voeders.
Het voeder met rijst en ronde erwt als zetmeelbron toonde een hogere ontsluitingsgraad van het zetmeel na extrusie; voor het voeder met de kapucijners was deze ontsluitingsgraad lager (Tabel 1). Voor alle voeders gaf de toevoeging van 1 g rozemarijn geen significante lagere zetmeelvertering, voor de toevoegingen van 10 en 30 g rozemarijn was dit wel het geval.
In vivo-experiment
In deze dierproef heeft men slechts de RE0 (controle) en de RE1 voeders getest. De in vivo-verteerbaarheid van zetmeel in de rijst en ronde erwtvoeders was zeer hoog met coëfficiënten van 0.998 en 0.995, respectievelijk. Voor het kapucijner-controlevoer was dit 0.956. Behandeling RE1 liet een iets lagere verteerbaarheid van het zetmeel zien, maar het verschil met RE0 was klein en niet significant. Beide waarden kwamen goed overeen met de in vitro-zetmeelverteringscoëfficiënten.
De dieren vertoonden vergelijkbare bloedglucosegehalten (na vasten). Het rijstvoeder gaf een numeriek hoger – niet significant – bloedglucosegehalte (piek en oppervlak onder de curve) in vergelijking met de beide erwtenvoeders. De RE1-voeders gaven een duidelijk langere tijd aan voordat de glucosepiek werd bereikt vergeleken met het controlevoeder, met een significant groot verschil voor het ronde erwt-voeder: 150 minuten versus 91 minuten.
Conclusies
In het algemeen bleek uit het onderzoek dat rozemarijn voor alle drie de onderzochte gehalten (1, 10 en 30 g/kg ds) de antioxidantwerking van de geëxtrudeerde voeders verbeterde. In de dosering van 1 g/kg ds verlaagde rozemarijn niet noemenswaardig de in vitro- en in vivo-verteerbaarheid van het zetmeel bij beagles. De doseringen van 10 en 30 g/kg (in vitro) deden dit wel. Niettemin liet het 1,0 g/kg rozemarijnvoeder een uitgestelde piektijd van het bloedsuikergehalte zien.
Het extract van rozemarijn – een natuurlijk product, rijk in fenolische stoffen – lijkt op basis van het onderzoek en referenties effectief de antioxidanteigenschappen te verbeteren en de zetmeelverteerbaarheid te verlagen van geëxtrudeerde voeders. De wijze waarop wordt in het artikel afdoende beschreven. Er dient in vervolgonderzoek wel aandacht te zijn voor een goede keuze van de doseringen van het rozemarijnextract in relatie tot gezondheidsvoordelen van honden.
Referenties zijn op te vragen bij de redactie.









