Gepelleteerde vleeskuikenvoeders geven een betere voeropname, groei en voederconversie dan meelvoeders.
Gepelleteerde vleeskuikenvoeders geven een betere voeropname, groei en voederconversie dan meelvoeders (Milanovic et al., 2022). In 2015 gaven Muramatsu et al. een overzicht van factoren die de pelletkwaliteit beïnvloeden, zoals de gebruikte ingrediënten, het vetgehalte, de deeltjesgrootte, de conditioneertemperatuur en -tijd en het vochtgehalte van het te persen mengsel. Interacties tussen deze factoren spelen ook een rol van betekenis. Het blijkt lastig om de belangrijkste effecten en interacties te combineren tot een optimaal processing proces.
Simulatiemodellen en kunstmatige intelligentie kunnen hierbij helpen. Zo verscheen er vorig jaar een artikel van Jihao You et al., waarin de slijtvastheid (pellet durability index, PDI) wordt voorspeld met behulp van regressiemodellen (zie Molenaar nr. 5, 2023, p. 14-15). In de modellen worden procesparameters, voersamenstelling en omgevingsfactoren meegenomen. Dit maakt het mogelijk om zelflerende regressiemodellen toe te passen voor de voorspelling van pelletkwaliteit op basis van een grote hoeveelheid data.
Temperatuureffecten
Perera et al. (2021) onderzochten de invloed van temperatuur bij stoomconditioneren en carbohydrasetoevoeging op de groeiprestaties en nutriëntenbenutting bij vleeskuikens. Zij vonden bij conditioneren van gerstrijke voeders bij een hoge temperatuur (88oC) een lagere benutting van stikstof, zetmeel, fosfor en energie. Daarnaast was de viscositeit in de dunne darm hoger dan bij lagere conditioneertemperaturen (60 of 74oC). Conditioneren bij hoge temperaturen leidde bij de vleeskuikens dan ook tot een verslechtering van de groei en voederconversie. Toevoeging van koolhydraatsplitsende enzymen hielp niet om deze effecten tegen te gaan.
Uit onderzoek van Evans et al. (2021) komt naar voren dat hoge conditioneertemperaturen (85oC) de stabiliteit van fytase, maar niet van xylanase, vermindert. De slijtvastheid van de pellets (PDI) was beter bij hogere temperaturen. Daarnaast vonden zij ook een effect van de matrijssnelheid: een lagere snelheid (190 in plaats van 254 rpm) verlaagde de xylanasestabiliteit, maar had geen invloed op de PDI. In geval van fytase was er sprake van een interactie tussen matrijsomwentelingssnelheid en conditioneertemperatuur.
Bij 85oC was een hoge snelheid nadelig voor de stabiliteit, maar bij 74oC had de matrijssnelheid geen effect op de fytasestabiliteit. Evans et al. adviseren dan ook om voor een goede enzymstabiliteit in de voerfabriek rekening te houden met zowel de conditioneertemperatuur als de matrijsomwentelingssnelheid.
Energiekosten
Minder fijn malen van voermengsels bespaart energie in de fabriek (Milanovic et al., 2022). Bij de productie van vleeskuikenvoeders met grovere deeltjes adviseren Ebbing et al. (2022) om expander-conditioning toe te passen vóór persen. Combinatie van een walsenstoel, minder fijn malen en de expander leidde tot een betere energiebenutting, nutriëntenvertering en voederconversie. Het toenemende gebruik van vezelrijke nevenstromen kan de pelletkwaliteit negatief beïnvloeden en de energiekosten in de voerfabriek verhogen.
Begin dit jaar publiceerden Bastiaansen et al. een studie waaruit blijkt dat thermo-mechanische eigenschappen van een voermengsel een belangrijk rol spelen in het persproces. Zij constateerden dat vezel- en zetmeelrijke ingrediënten de pelletkwaliteit kunnen verbeteren. Wel verhoogde toevoeging van tarwestro aan het voermengsel de vervormbaarheid (deformability) en dit resulteert in een hoger energieverbruik tijdens pelleteren. De vervormbaarheid van het meel kan een indicator zijn voor de pelletkwaliteit, maar de onderliggende mechanismen moeten nog beter worden onderzocht.








