“Er zijn verschillende periodes in het leven van een melkkoe waarin de barrièrefunctie van de wand van het maagdarmkanaal in gevaar kan komen”, zegt Greg Penner van de Universiteit van Saskatchewan (Canada) in een door Balchem georganiseerd webinar. In de transitiefase, rondom spenen, maar ook op andere momenten kan de drogestofopname verlaagd zijn. Dit heeft via verschillende routes invloed op de pens- en darmwandfunctie.
Een consistente aanvoer van nutriënten is cruciaal voor een gezond maagdarmkanaal.
Lage voeropname
“Bij een lage voeropname verandert de morfologie van de wand van pens en darmen en neemt de absorptieoppervlakte af”, legt Penner uit. Daardoor worden er minder kortketenige vetzuren geabsorbeerd en ook de darmbarrière kan schade oplopen. Als de tight junctions in de darmwand niet meer goed sluiten, dan kan de darmwand gaan lekken (leaky gut). Deze effecten kunnen ertoe leiden dat de koe gevoeliger wordt voor ontstekingsreacties, met alle gevolgen van dien. Bij een ontstekingsreactie neemt de behoefte aan energie (glucose) en nutriënten (aminozuren) toe om de ontsteking het hoofd te bieden, stelt Penner.
Onderzoek met lammeren heeft laten zien dat een lage voeropname ook kan leiden tot een lager (relatief) gewicht van verschillende organen, zoals de lever. Penner benadrukt dus dat een lage drogestofopname bij herkauwers niet alleen de processen in de pens negatief beïnvloedt, maar ook het functioneren van de wand van pens, dunne darm, dikke darm en blinde darm.
Kans op pensverzuring
Als een koe na een periode met een lage voeropname weer meer gaat vreten, dan ligt er een ander gevaar op de loer: pensverzuring. In dat geval is ook in het caecum en het colon de pH vaak significant verlaagd, laat Penner zien. Normaal gesproken wordt meer dan 50 procent van de in de pens aanwezige zuren ter plekke geabsorbeerd. Bij de absorptie van kortketenige vetzuren (SCFA) worden deze uitgewisseld met bicarbonaat vanuit de bloedbaan. Zuurabsorptie in de pens levert zo een belangrijke bijdrage aan de buffering van de pensinhoud. Penner adviseert na afkalven een hoge ruwvoergift om het risico op pensacidose te verminderen.
Terugval drogestofopname voorkomen
Penner benadrukt dat een consistente aanvoer van nutriënten cruciaal is voor een gezond maagdarmkanaal. Bij een te lage voeropname is er minder aanvoer van nutriënten, kan de barrièrefunctie van het epitheel verstoord raken, neemt het risico op pensverzuring toe en wordt de koe vatbaarder voor infecties en ontstekingen.
“Het is daarom heel belangrijk om terugval in drogestofopname bij melkvee te voorkomen”, zegt Penner. Hij pleit voor meer onderzoek om te achterhalen welke factoren het herstel kunnen bevorderen na een periode van suboptimale voeropname. In de rantsoensamenstelling liggen wellicht mogelijkheden, maar die moeten nader worden bestudeerd.”








