Volgens Pierre Berntsen, directeur agrarische bedrijven bij ABN Amro heeft Nederland sterke agriclusters: “Met datagedreven verduurzaming kunnen we ‘Gidsland 2.0’ worden.” Daarvoor zijn er twee aangewezen routes: Vanuit de keten daalt de broeikasgasemissie per kilo product door toepassing van levenscyclusanalyse volgens de eenduidige Product Environmental Footprint Category Rules (PEFCR) van de Europese Commissie.

Niets meer missen over de ontwikkelingen in de diervoederindustrie? Meld je nu aan voor de gratis nieuwsbrief of neem een (proef)abonnement!

De tweede route loopt via de doelsturing van de overheid op bedrijfsniveau, waardoor de emissies per bedrijf of per hectare dalen. De eerste route loopt al goed, de tweede route is nog grotendeels in ontwikkeling. Doelvoorschriften vragen om maatwerk, differentiatie op basis van bedrijfskenmerken, betrouwbare data en borging en certificering. Berntsen ziet een combinatie tussen beide routes als de beste weg naar verduurzaming van de agrarische sectoren.

Hij benadrukt dat realistische transitiepaden noodzakelijk zijn voor ecologische en economische verduurzaming: “Het afbouwen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is alleen succesvol als de tijd wordt genomen voor de ontwikkeling van weerbaarder gewassen”, geeft hij als voorbeeld. “Te steile transitiepaden belemmeren beweging in de agrarische sector.”

Wereldwijde vraag is het probleem niet

De vraag naar voedsel blijft stijgen, door de groei van de wereldbevolking en de toenemende welvaart, benadrukt Jelmer Schreurs, sectoreconoom agri&food bij ABN Amro. “Er is wel een kanteling te zien in het Europese perspectief op landbouw”, merkt hij op: “Het besef van strategische autonomie groeit en dat betekent meer ruimte voor innovaties, versneld sluiten van handelsdeals, afbouw van afhankelijkheden in de keten en meer aandacht voor de positie van jonge boeren.” Anderzijds zet Europese duurzaamheidswetgeving een rem op de productie, met onder meer een krimpende veestapel in Noordwest-Europa tot gevolg.

Over tien tot vijftien jaar

In de sectorverkenning wordt vooruitgekeken naar de komende zes maanden. Berntsen waagt zich ook aan een voorzichtige voorspelling voor de komende tien tot vijftien jaar: “Dan zijn de stikstofdoelen gerealiseerd, is het areaal landbouwgrond in Nederland gedaald met 100.000 tot 200.000 hectare en is het areaal agrarisch natuurbeheer landbouw toegenomen naar meer dan 250.000 hectare. De vergunningverlening zal gebaseerd zijn op emissiedoelen per bedrijf, ‘smart farming’ is gemeengoed, de diversiteit is toegenomen, het gebruik van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen is fors gedaald en ook de import van eiwitten is sterk gereduceerd.”

Ten opzichte van 2025 zal het aantal agrarische bedrijven met 35 tot 45 procent zijn afgenomen, het aantal melkkoeien met 25 procent en het aantal varkens met 45 procent ten opzichte van 2019. In het kader van klimaatverandering wordt omgaan met watertekorten en wateroverlast een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. “Dit zijn grote veranderingen, maar uiteindelijk krijgen boer en teler daarmee een sterke positie in de keten,” besluit Berntsen.