Het Collaborative Soy Initiative zet zich in om de wereldwijde sojaketen te verduurzamen. Met als uiteindelijk doel: 100 procent conversievrije sojaproductie. Er zijn daarbij nog wel wat harde noten te kraken, zo bleek in een webinar. Zo moeten de risico’s en kosten van verduurzaming eerlijk worden verdeeld over alle schakels in de sojaketen.
Afnemers in met name Europa vinden het belangrijk dat hun geïmporteerde soja duurzaam is geproduceerd.
Belangrijkste horde in de wereldwijde verduurzaming van de sojaketen: hoe verdelen we de risico’s en kosten van verduurzaming eerlijk over de ketenpartners? Afnemers in met name Europa vinden het belangrijk dat hun geïmporteerde soja duurzaam wordt geproduceerd. “Maar sojatelers in Zuid-Amerika willen hun afnemers in andere delen van de wereld niet sponsoren als zij daar zelf geen voordeel van hebben”, vat Steven Ripley van Responsible Commodities Facility (RCF) samen.
‘Betere communicatie over de voordelen van duurzame teelt kan producenten ook over de streep trekken’
Financiering en ondersteuning
Ripley constateert dat banken vaak terughoudend zijn in het financieren van verduurzaming van sojateelt. “Het is – zeker voor kleinere sojaboeren – moeilijk om leningen voor aanpassingen in hun bedrijfsvoering te verkrijgen”, legt hij uit. Daarom beheert RCF een fonds waaruit sojatelers goedkope leningen, met een lage rente, kunnen krijgen als zij voldoen aan een aantal duurzaamheidscriteria. “Er mag bijvoorbeeld geen ontbossing plaatsvinden voor de sojateelt en de sojatelers moeten de oorspronkelijke vegetatie beschermen”, vertelt Ripley.
Sinds de start van het fonds in 2022 zijn tot nu toe 122 sojateeltbedrijven gecontracteerd, die gezamenlijk 200.000 ton duurzame soja produceren, 43.000 hectare oorspronkelijke vegetatie beschermen en hebben bijgedragen aan de opslag van 19 miljoen ton CO2.
Duurzaam sojamarktprogramma
Initiatief Duurzame Handel (IDH) heeft een sojamarktprogramma dat stapsgewijs werkt aan drie hoofddoelen: geen ontbossing of andere conversie van natuurgebieden voor sojateelt, volledig duurzame soja-import in Europa en directe verbinding tussen eindgebruiker en productieregio.
Aline Silva en Luiz Almeida van IDH vertellen over de ontwikkelingen in Brazilië, Argentinië en Paraguay. Elke regio streeft specifieke doelen na, ondersteund met investeringen vanuit fondsen. Telers ontvangen bijvoorbeeld technische en financiële ondersteuning om bossen te beschermen, nieuwe bomen te planten, hun teeltmanagement te verduurzamen en de levensstandaard op het platteland te verbeteren. Onder meer banken, supermarktketens, levensmiddelenbedrijven en ngo’s ondersteunen de verschillende IDH-fondsen.
Het Agri3-fonds van IDH ondersteunt banken om hen ertoe te bewegen om leningen te verstrekken aan projecten die normaliter buiten hun risicoprofiel vallen. “Dit biedt banken de kans om te investeren in projecten die wellicht wat risicovoller zijn dan ze gewend zijn, maar anderzijds meer innovatie en impact op langere termijn opleveren”, legt Almeida uit.
Uitdagingen en kansen
Dat zijn goede initiatieven, maar Silva en Almeida noemen ook enige uitdagingen, zoals de politieke polarisatie op het terrein van duurzaamheid en ontbossing, sectorinitiatieven rondom omgevingsdiensten met beperkte impact op de lange termijn, de economische duurzaamheid van maatregelen voor de producenten, onduidelijkheid over de criteria van ‘regenerative agriculture’ en inconsistente controle en handhaving door overheden.
Gelukkig liggen er ook kansen. De negatieve gevolgen van klimaatverandering worden nu al zichtbaar en dat biedt een goed startpunt voor discussies over verduurzaming en klimaatadaptatie. Ook heeft Brazilië een bloeiende nieuwe sector met aandacht voor precisielandbouw om bijvoorbeeld het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest te reduceren.
Silva en Almeida zien ook kansen in het enthousiasmeren van de jongere generatie voor verduurzaming van de landbouw. “Betere communicatie over de voordelen van duurzame teelt kan producenten ook over de streep trekken”, verwacht Silva.
‘Het is zeker voor kleinere sojaboeren moeilijk om leningen voor aanpassingen in hun bedrijfsvoering te verkrijgen’
Financiering
Het Innovative Finance for the Amazon, Cerrado and Chaco (IFACC) richt zich op financiering van verduurzamingsprojecten in Brazilië, Argentinië en Paraguay.
Marcela Paranhos en Diego Ivanier leggen uit dat IFACC verschillende financiële oplossingen stimuleert: langetermijnleningen aan boeren, investeringsfondsen voor landbouwgrond, meer aanbod vanuit de kapitaalmarkt, het opnemen van de koolstofvoetafdrukreductie en bosbescherming in de financieringscriteria en het bieden van technische ondersteuning bij managementtransities.
Alle sprekers benadrukken dat de risico’s en kosten van verduurzaming eerlijk moeten worden verdeeld over alle schakels in de sojaketen. “Telers die willen verduurzamen hebben financiële en technische ondersteuning nodig en de garantie dat de transitie voor hen ook op langere termijn voordeel biedt”, besluit Ripley.
Auteur: Carolien Makkink









