Soja die als ‘verantwoord’ wordt verkocht, moet ook daadwerkelijk verantwoord zijn geteeld. De Chain of Custody (CoC)-standaard zorgt ervoor dat toezicht hierop mogelijk is. De Round Table on Responsible Soy (RTRS) paste de standaard onlangs aan en presenteert een nieuw optioneel model dat ook meteen kan voldoen aan de nieuwe wetgeving rondom ontbossing: de EUDR.

Aangepaste CoC-standaarden

“De bestaande Chain of Custody (CoC)-standaard bleek lastig toepasbaar in de praktijk voor de gehele sojaketen”, vertelt Andreani. “Voor sojabonen, -olie en -schroot werkte de standaard wel goed, maar voor producten die soja bevatten, de zogeheten ‘embedded soy’, was toepassing van de standaard ingewikkeld.”

Daarom vond RTRS het nodig om de CoC-standaard te actualiseren en te ontwikkelen tot een helder raamwerk, met een traceerbaarheidstool voor alle ketenpartners. De nieuwe CoC-standaard moest bovendien in overeenstemming zijn met de nieuwe EUDR-richtlijn. Deze maand worden de stakeholders geconsulteerd voor een finale check en in november volgt dan hopelijk de goedkeuring. Eind 2024 wordt vastgelegd aan welke eisen het optionele model moet voldoen om in overeenstemming te zijn met de EUDR.

Verschillende modellen

Ana Laura Andreani van RTRS licht tijdens een webinar de nieuwe CoC-structuur toe. “We maken onderscheid tussen primaire producenten en handelaren, verwerkers – zoals crushers –, transformers – zoals mengvoerproducenten – en uitbestede diensten. En we bieden twee kernmodellen: massabalans en segregatie.

Daarnaast zijn er nu vier optionele modellen: voor teelt op verschillende locaties (I), voor non-gmoketens (II), voor materialenbalansen op nationaal niveau (III) en voor aansluiting bij de EUDR (IV).”

Veehouders, de vlees- en zuivelindustrie, restaurants en retailers dienen – als eindgebruikers – te voldoen aan de basale (‘lean’) eisen voor bedrijven die gebruikmaken van ‘embedded soy’. “De optionele modellen bieden meer flexibiliteit voor de verschillende schakels in de wereldwijde sojaproductie- en -consumptieketen”, legt Andreani uit.

RTRS en EUDR

Model IV geeft de CoC-eisen conform de EUDR. “Tot nu toe was RTRS-certificering niet genoeg om te voldoen aan de EUDR-verplichtingen ter voorkoming van ontbossing en dat wilden we zo goed mogelijk oplossen voor onze achterban”, vertelt Andreani. Daarvoor is Model IV ontwikkeld, als toevoeging aan het kernmodel. Bij volledig gescheiden sojastromen (segregatie) moet het gehele volume voldoen aan de ‘due diligence’eisen van de EUDR. In geval van massabalans is meestal sprake van gemengde sojapartijen, bestaande uit RTRS- en non-RTRS soja. Voor het non-RTRS deel moeten verwerkers bewijs aanleveren over de manier waarop deze component van de mix voldoet aan de EUDR-vereisten. Het sojamengsel moet fysiek gescheiden blijven van non-EUDR-volumes.

Bij volledig gescheiden sojastromen (segregatie) moet het gehele volume voldoen aan de ‘due diligence’-eisen van de EUDR.

RTRS biedt tools waarmee producenten en verwerkers gegevens kunnen verzamelen en aanleveren voor de ‘due diligence’ vereisten van de EUDR.

Meer weten over de EUDR? Lees het artikel: EUDR – Alles op een rijtje:

Verduurzamingstrajecten

RTRS is een non-profit organisatie, opgericht in 2006 met als doel om de gehele sojaketen te verduurzamen. De Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) ontplooit vergelijkbare activiteiten voor de palmolieketen.

RTRS werkt samen met iedereen in de keten en ontwikkelde een wereldwijd geaccepteerde certificeringsstandaard voor duurzame soja. Deze standaard komt overeen met de Soy Sourcing Guidelines van de Europese diervoederkoepel Fefac. In 2020 is RTRS lid geworden van het platform voor multi-stakeholder dialoog over ontbossing van de Europese

Commissie.

In de Europese Unie is inmiddels de EUDR (EU regulation on deforestation-free products) geïntroduceerd. Volgens deze richtlijn mogen in de toekomst alleen nog goederen en producten op de Europese markt gebracht worden waarvoor (sinds 30 december 2020) geen bossen aangetast of gekapt zijn. De EUDR geldt voor runderen, palmolie, soja, koffie, cacao, rubber en hout en ook voor een aantal daarvan afgeleide producten. De komende jaren gaan ook de Corporate Sustainability Due

Diligence Directive (CSDDD) en de Corporate Sustainability Reporting

Directive (CSRD) in de Europese Unie steeds meer impact hebben op de productie, handel en verwerking van diverse grondstoffen.

RTRS-gecertificeerde soja

Momenteel is wereldwijd 7,5 miljoen sojabonen RTRS-gecertificeerd, waarvan 6,3 miljoen ton in Brazilië en 400.000 ton in Argentinië. In zes landen (Brazilië, Argentinië, India, Paraguay, Oeganda en Uruguay) wordt soja geteeld volgens de RTRS-vereisten. Europa is de grootste afnemer van RTRS-soja.

Deel dit artikel

Carolien Makkink