In een tijd waarin de klimaatverandering hand in hand moet gaan met het voeden van de groeiende wereldbevolking, is het noodzakelijk om de manier waarop we produceren te heroverwegen. Het verminderen van de ecologische voetafdruk en het minimaliseren van het gebruik van niet-hernieuwbare energiebronnen wint de laatste jaren steeds meer aan belang, ook in de diervoederindustrie.

In het kader van de Europese Green Deal stelde de Europese Commissie richtlijnen op voor bedrijven om energiezuiniger te produceren en minder CO2 uit te stoten. Voor de diervoedersector omvat dit de productie van diervoeders, maar ook de CO2-footprint van grondstoffen. In Vlaanderen dienen bedrijven de ‘versterkte wetgeving’ te volgen, die bijkomende verplichtingen omvat in het kader van energie en energie-efficiëntie.

Energie-efficiënte productie

Binnen die versterkte wetgeving werd – met input van BFA – een ‘no-regret maatregelenlijst’ opgesteld die als leidraad dient en maatregelen bevat met een terugverdientijd van minder dan drie jaar. Deze maatregelen zijn gemakkelijk toepasbaar maar kunnen toch een energiebesparing in het bedrijf opleveren, zoals het dichten van lekken in stoomleidingen, isolatie van leidingen, enzovoorts.

Daarnaast investeerden Belgische voederfabrikanten de laatste jaren in zonnepanelen, ledverlichting, procesoptimalisatie, enzovoorts. Deze initiatieven leverden BFA-leden in 2022 een besparing van 11 procent op ten opzichte van 2020 (ten opzichte van een verminderde productie van 9 procent)!

Het blijf evenwel belangrijk om de juiste balans te vinden tussen energiebesparing en voedselveiligheid. Conditioneren, persen en koelen zijn bijvoorbeeld belangrijke stappen in het productieproces die veel energie vergen. Maar besparen op verhittingsprocessen mag niet leiden tot de aanwezigheid van pathogenen. Voedselveiligheid blijft de hoogste prioriteit genieten.

Energie hoog op agenda

Hoewel de energieprijzen intussen genormaliseerd zijn, blijft energie hoog op de agenda staan bij BFA. Eind 2023 ging BFA een samenwerking aan met Helexia om de transitie naar een duurzamere Belgische diervoederproductie te stimuleren. Het doel is tweeledig: focussen op energiebesparing en het verkleinen van de ecologische voetafdruk van de diervoedersector.

Op sectorniveau peilt een duurzaamheidsenquête naar de belangrijkste factoren voor een energiezuinigere diervoederproductie. Op bedrijfsniveau kan vrijwillig het energieverbruik en de ecologische voetafdruk van het bedrijf in kaart worden gebracht met een grondige analyse, zodat ook de economische consequenties duidelijk zijn. Vervolgens krijgt het bedrijf een op maat gemaakt transitieplan.

Verkleinen ecologische voetafdruk

Naast energieverbruik moeten we ook oog hebben voor de impact van de gebruikte grondstoffen op de ecologische voetafdruk van diervoeders. Om deze in kaart te brengen, is een correcte, gevalideerde berekeningsmethode een absolute must. BFA werkt daarom samen met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) aan een validatiemethodiek om de beschikbare rekentools te toetsen. Daarnaast moet de ecologische voetafdruk van diervoeders worden gecombineerd met de ecologische voetafdruk op het niveau van de veehouder.

Een gewijzigde voedersamenstelling − die leidt tot een lagere CO2-footprint van het voeder − in combinatie met een hogere voederconversie, kan immers leiden tot een hogere CO2-footprint van het dierlijk product. Correcte data én een ketenbenadering zijn dus onmisbaar.

Het is duidelijk dat de groene golf allang begonnen is in de Belgische diervoedersector. Maar wil men echt inzetten op de transitie naar een duurzame landbouwsector en lokale voedselproductie, dan moeten er dringend enkele discussies ten gronde gevoerd worden. De overvloed aan regelgeving vanuit verschillende beleidsdomeinen, zonder coherentie en zonder rekening te houden met elkaar, maken een duurzame, lokale voedselproductie stilaan onmogelijk. De roep om eerlijke en duidelijke keuzes is dan ook luider en pertinenter dan ooit.

BFA

Deel dit artikel