Reductie van het ruweiwitgehalte in varkens- en pluimveevoeders met één procentpunt leidt tot een verlaging van de carbon footprint met 7 tot 10 procent, laat William Lambert van Metex zien. Land use change (omzetting van natuurlijke ecosystemen in landbouwgrond) speelt de belangrijkste rol wanneer het gaat over de bijdrage van diervoeders aan klimaatverandering. Inzetten op duurzame soja (RTRS) en palm (RSPO) is dan ook een belangrijke stap voorwaarts in de verduurzaming van de diervoederketen.
Nicolo Braconi van Blonk Sustainability laat zien dat verlaging van het ruweiwitgehalte leidt tot minder land use change bij de teelt van eiwitgewassen, minder ammoniakemissie op het veehouderijbedrijf en minder fosfaatuitspoeling. “Uiteindelijk reduceert dit dus de koolstofvoetafdruk, de verzuring en de eutrofiëring.”
Blonk Sustainability blijft werken aan verdere detaillering van data, onder meer aan het vaststellen van regiospecifieke carbon footprints voor diervoedergrondstoffen en effecten van mestmanagement op veehouderijbedrijven. “Hoe meer we weten, hoe beter nutritionisten en veehouders onderbouwde beslissingen kunnen nemen voor verdere verduurzaming”, besluit Braconi.
Soja veel invloed
In de varkenshouderij is het voer verantwoordelijk voor 65 procent van de koolstofvoetafdruk, in de vleeskuikenhouderij is dit zelfs 70 procent. Dat betekent dat verlaging van de voergerelateerde broeikasgasemissies direct bijdraagt aan vermindering van de klimaatimpact van de dierhouderij. “Eén van de strategieën die daarbij behulpzaam zijn is vermindering van het aandeel ruweiwit in het voer”, zegt Lambert.
Uit een studie van Blonk Sustainability blijkt dat met name soja veel invloed heeft op de koolstofvoetafdruk (zie Tabel 1). De herkomst van het sojaproduct heeft invloed: sojaschroot uit de Verenigde Staten heeft bijvoorbeeld een lagere koolstofvoetafdruk dan sojaschroot uit Brazilië.
Laag-eiwitvoeders
Een 1 procentpunt lager ruweiwitgehalte in varkens- en pluimveevoeders kan worden gerealiseerd door 35 tot 40 kg minder sojaschroot per ton in het voer op te nemen. Aanvulling van een laag-eiwit-voer met vrije aminozuren zorgt voor een gebalanceerd aminozurenprofiel en voorkomt inleveren op productieprestaties. Théophane de Rauglaudre heeft aan Laval Universiteit veel onderzoek gedaan naar de effecten van laag-eiwitvoeders voor varkens en pluimvee. Bij een lager eiwitgehalte in het voer benutten vleesvarkens en vleeskuikens stikstof efficiënter. Hij vond dan ook dat een lager eiwitgehalte de ammoniakemissie verlaagt; wel waren er wisselende effecten op de emissie van het broeikasgas N2O (lachgas).
Bij pluimvee speelt de strooiselkwaliteit ook een rol van betekenis: droger strooisel met een lagere pH resulteert in minder stikstofemissie. Er is wel meer onderzoek nodig om de invloed op stikstofemissiepatronen, met name bij pluimvee, te verhelderen.
“Om te voorkomen dat een verlaagd ruweiwitgehalte leidt tot verminderde dierprestaties is het belangrijk dat voeders worden aangevuld met alle essentiële aminozuren”, benadrukt De Rauglaudre.
Afgezien van lysine zijn biggenvoeders in Nederland en België vaak deficiënt in de voorziening van aminozuren, blijkt uit een grote Europese studie.
Meer aminozuren
Synthetische aminozuren in het voer leveren ook een bijdrage aan de koolstofvoetafdruk (zie Tabel 1). Bij verdere verlaging van het ruweiwitgehalte van varkens- en pluimveevoeders zal het aandeel vrije aminozuren in het voer toenemen en dus ook de relatieve bijdrage van deze aminozuren aan de opwarming van het klimaat. De herkomst van de aminozuren maakt veel uit. Uit levenscyclusanalyses blijkt dat de aminozuren van Metex Animal Nutrition een lagere koolstofvoetafdruk hebben dan aminozuren uit China.
“De productie in Frankrijk vindt plaats met regionaal verkregen suikerbieten als substraat en met behulp van kernenergie en hernieuwbare energiebronnen. In China gebruiken producenten maisglucose als koolhydraatbron in het substraat en steenkool als energieleverancier voor de fermentatie”, legt William uit. “De koolstofvoetafdruk van Chinese L-valine bedraagt ruim 25 kilogram CO2-eq, terwijl onze L-valine minder dan vijf kilogram CO2-eq per kg product veroorzaakt.” Voor L-lysine gaat het om respectievelijk 9,1 en 1,9 kg CO2-eq per kg voor Chinese en Franse herkomst.
‘In beide landen zijn er mogelijkheden om het ruweiwitgehalte verder te verlagen’
Veel variatie biggenvoer
Uit een grote Europese studie naar biggenvoeding, uitgevoerd door Metex Animal Nutrition, blijkt dat er veel variatie is tussen landen in de ruweiwitgehalten van prestarters en startvoeders. Aude Simongiovanni presenteert de resultaten voor de Benelux. “Nederland en België zitten rond het gemiddelde, met respectievelijk 16,2 en 16,7 procent ruweiwit in prestarters en 16,8 en 16,6 procent ruweiwit in startvoeders voor biggen.” In deze twee landen is het RE-gehalte van biggenvoeders tussen 2018 en 2022 met ongeveer één procentpunt verlaagd, laat zij zien.
Het gemiddelde lysinegehalte van prestarters is in Nederland en België het laagst ten opzichte van andere Europese landen. “Als we kijken naar de Lys:RE-ratio in biggenvoeders, dan zit Nederland in de middenmoot, terwijl België relatief laag zit. In beide landen zijn er mogelijkheden om het ruweiwitgehalte van prestarters en startvoeders verder te verlagen en het lysinegehalte te verhogen”, constateert Simongiovanni.
Afgezien van lysine zijn biggenvoeders in Nederland en België vaak deficiënt in de voorziening van aminozuren, blijkt uit het onderzoek. “Dit is niet alleen schadelijk voor de productieprestaties, maar ook voor de gezondheid, het gedrag en het welzijn van biggen”, benadrukt Alfons Jansman van Wageningen UR.
Nu er steeds meer synthetische aminozuren (Trp, Val, Ile, Leu en His) op de markt komen wordt het eenvoudiger om laag-eiwitbiggenvoeders aan te vullen. Metex Animal Nutrition biedt mogelijkheden om de productieresultaten van biggen te voorspellen op basis van de gehalten aan gestandaardiseerd ileaal verteerbare aminozuren.









