De inzet van inserts in een silo zorgt over het algemeen voor de verbetering van het stromingsgedrag van het opgeslagen materiaal of een gunstiger spanningsverloop in de silo. De voornaamste redenen om inserts toe te passen, zijn: 1. Bevordering van massastroming 2. Voorkoming van ontmenging 3. Homogenisering van het product 4. Drukverlaging in de silo 5. Bevordering van de uitstroming 6. Versteviging van de silo
Massastroming
De twee belangrijkste typen stromingspatronen bij het onttrekken van stortgoed uit een silo zijn massastroming en kernstroming. Bij massastroming beweegt alle product in de silo naar beneden volgens het ‘first in first out’-principe, dus zonder dat dode zones ontstaan. Hierbij kan de eventuele bij het vullen opgetreden horizontale ontmenging ongedaan worden gemaakt.
Bij kernstroming beweegt een deel van het product door kanalen die in het materiaal ontstaan, waarbij dode zones optreden en geen sprake is van het ‘first in first out’-principe. Een eventuele bij het vullen opgetreden ontmenging wordt meestal niet hersteld.
De voorkeur gaat in de regel uit naar massastroming, maar daarvoor is een vrij steile, gladde uitstroomtrechter nodig. Als dat constructief niet haalbaar is, kan de inbouw van een kegel of binnentrechter in de silo uitkomst bieden.
Inbouwkegel
Bij ronde of vierkante silo’s waarin axiaalsymmetrische stroming plaatsvindt, is het mogelijk de stroming te verbeteren met behulp van een inbouwkegel (met de punt omhoog). Dit vergroot het gebied waarin nog sprake is van massa-stroming. De kegel bewerkstelligt aan de onderzijde een ringvormige uitstroomopening waar een semi-vlak stromingsprofiel optreedt. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de trechter steil genoeg moet zijn om massastroming te laten ontstaan. Daarbij is een veiligheidsmarge nodig, aangezien de stroming niet volledig vlak-symmetrisch is. In een axiaal-symmetrische trechter zal bij een gegeven wandwrijving, inwendige wrijving en trechterhoek kernstroming optreden terwijl in een vlak-symmetrische trechter dan nog sprake is van massastroming.
Een verdringerkegel in de silotrechter kan plaatselijk een enigszins vlak-symmetrische stroming bewerkstelligen, wat bevorderlijk is voor massastroming.
Binnentrechter
Een andere optie is het aanbrengen van een trechter in de silotrechter. Dit ‘cone in cone’concept is zelfs mogelijk met twee binnentrechters. De binnenste trechter moet een voldoende steile helling voor massastroming hebben. De ingesloten hoek van de buitentrechter mag dan bijna tweemaal (of bijna driemaal) zo groot zijn. Niet helemaal, omdat de stroming niet geheel verticaal is. De binnentrechter(s) zijn gevuld met product, zodat deze oplossing niet ten koste gaat van veel opslagcapaciteit.
Afmetingen
De optimale afmetingen en de beste plaatsing van inbouwkegels en binnentrechters zijn lastig te voorspellen. Numerieke simulaties en (beperkt) experimenteel onderzoek hebben aangetoond dat de inserts vrij hoog moeten worden ingebouwd; dichter bij de cilinder-trechterovergang dan vlak boven de uitstroomopening. Wel dient de grootste diameter van een kegel zich altijd in de silotrechter te bevinden.
Ontmenging
Producten met variaties in korrelgrootte en/of korrelgewicht hebben de neiging om zich bij het instromen in de silo te ontmengen. Dit effect is tegen te gaan door gebruik te maken van een aantal stortpijpen.
Een alternatief is om de silo op één plaats te vullen en de materiaalstroom in de silo te verdelen met behulp van een of meer zogenaamde Chinese hoedjes.
Een kernstroomsilo is vervangen door een silo met twee binnentrechters (rechts) waardoor massastroming optreedt en de segregatie van het mengsel wordt tegengegaan.
Er zijn diverse opties om van een grenssituatie (waar zowel massa- als kernstroming kan optreden) terecht te komen in het veilige gebied van massastroming.
Fines
Stortgoed met een belangrijke fractie zeer fijn materiaal is echter problematisch. De fines komen door de optredende luchtstromen voornamelijk aan de wand terecht. Om dit te voorkomen zijn proeven gedaan met stortpijpen met gaten op verschillende diepte. De gaten leiden echter tot ongewenste luchtstromen. Het is lastig om de gaten te voorzien van kleppen die opengaan als het nodig is maar verder goed gesloten blijven.
Bovendien: wanneer de fines bovenop de massa terechtkomen, resulteert dat in verticale ontmenging. Deze segregatie is met een verdeelmechanisme niet te voorkomen, noch door massastroming op te heffen. Een oplossing is het stortgoed met een telescopische pijp in de silo te verdelen, door het steeds ‘neer te leggen’.
Verdeelkegels bovenin de silo kunnen ontmenging tijdens het vullen van de silo tegengaan.
Homogenisering
Een opgeslagen product heeft vaak niet overal in de silo dezelfde samenstelling. Soms is tijdens het vullen van de silo ontmenging opgetreden. In andere gevallen is de silo beladen met verschillende batches. Om toch een zo homogeen mogelijk eindproduct te verkrijgen, kan men het materiaal op meer plaatsen tegelijk aan de silo onttrekken.
Zonder inserts kan een slecht stromend product een silo verstoppen. Het product kan dan soms weer worden losgemaakt met behulp van de hierboven getoonde ‘Silowhip’.
Snelheidsverschillen
Een alternatief is het inbouwen van inserts die zorgen voor snelheidsverschillen bij de verticale uitstroming van het materiaal. Hierbij kunnen de snelheidsverschillen tussen de materialen in het centrum en die in de meer buiten gelegen gebieden vrij groot zijn. De mengwerking die hierbij optreedt, vindt echter grotendeels plaats in en vlak boven de trechter. Het mengeffect zal daarom bij slanke, hoge silo’s niet optimaal zijn. Daar is het beter om over nagenoeg de volle hoogte van de silo een of meer verticale pijpen in te bouwen. Deze pijpen zijn op diverse hoogten voorzien van openingen waardoor het materiaal kan uitstromen. Dit werkt echter alleen goed voor goed stromende producten.
Recirculeren
Voor alle hierboven genoemde mogelijkheden voor homogenisering geldt overigens dat de eerste hoeveelheid materiaal die wordt onttrokken nog niet gemengd zal zijn. Om dat wél te bereiken, is het nodig het product in de silo te recirculeren. Dat kan door het product op diverse plaatsen in de silo te onttrekken en via een centrale pijp weer mechanisch of via een luchtstroom naar boven te transporteren. Daar komt het dan weer op het oppervlak van het opslagmateriaal terecht. Voor een goede mengwerking is het nodig dat er gebieden ontstaan met verschillende stroomsnelheden, én dat de hele massa in beweging is.
Een mengpijp in het hart van de silo. Het materiaal kan op diverse hoogten via gaten in de mengpijp uitstromen, waardoor het zich mengt.
Compartimenteren
Een andere manier om materiaal te homogeniseren is het compartimenteren van de silo in een aantal verticale cellen. De scheidingswanden lopen door tot aan de bovenzijde van de silotrechter, zodat het product in de trechter weer bij elkaar komt. Het is daarbij van belang om de cellen niet gelijktijdig maar achtereenvolgens te vullen. Bij het uitstomen wordt het materiaal wel weer gelijktijdig aan de compartimenten onttrokken, zodat een menging plaatsvindt.
Drukverlaging
De hoge drukken die in grotere silo’s kunnen optreden leiden soms tot beschadiging van het product, stromingsproblemen, trillingen of stoten van de silo. In die gevallen is het nodig om de druk in de silo te verlagen. Dat kan op verschillende manieren: bijvoorbeeld het verhogen van de wandwrijving, het inbouwen van druk opnemende inserts en het plaatsen van scheidingswanden in de silo. Het blijkt dus dat met één ingreep soms meer doelen worden gediend. De meest effectieve maatregel voor drukverlaging is het aanbrengen van een of meer tussenconussen in de cilinder van de silo. Dit is constructief goed haalbaar en levert geen verstoring op van de massastroming in een silo.
De silodruk neemt af bij het plaatsen van tussenwanden.
Ontlastingspijp
Soms kan de drukverlaging niet voorkomen dat tijdens het onttrekken van product zware stoten optreden. De kracht ervan hangt vooral af van de totale massa in de silo. In dit soort situaties kan een centrale ontlastingspijp in de silo een oplossing zijn. Het product wordt daarbij via de pijp aan de silo onttrokken. Wanneer stortgoed door de bovenste gaten in de pijp stroomt, is deze gevuld zodat onderliggende gaten zijn geblokkeerd. Bij de uitstroming gaat dan het ‘first in first out’-principe niet meer op.
Uitstroming
Er zijn twee groepen inserts om met name de uitstroming van product uit de silo te verbeteren. De eerste groep betreft elementen die in of aan de conus zijn gemonteerd om de uitloop van het meestal slecht stromende stortgoed te activeren (flow promotion). Te noemen zijn: messen, zwaarden, roerwerken, trillers, schrapers en woelers.
Tussenconussen beperken de drukopbouw in een silo.
De tweede groep inserts verzekert de goede werking van de uitdraagorganen door de verticale druk hierop te verminderen. Denk bijvoorbeeld aan een trilbodem die rechtstreeks of via een vrij korte conus onder het cilindrisch deel van de silo is aangebracht. Om een hoge druk op de trilbodem te voorkomen kan daarboven een schotelvormige plaat worden aangebracht.
Silo-versteviging
Inserts worden verder toegepast voor de versterking van meestal wat grotere silo’s met een rechthoekige dwarsdoorsnede. Zo kunnen trekstangen of trekkabels de uitbuiging van de lange wanden verminderen. Deze elementen lopen dwars door de silo, waardoor ze het stromingspatroon beïnvloeden. Omgekeerd zal de insert worden belast, zowel bij de stilstand als de stroming van het stortgoed. Deze belasting laat zich vaak moeilijk voorspellen, maar blijkt gezien het feit dat er nogal eens schade optreedt, vaak te worden onderschat.
- Piet van der Kooi is werkzaam bij BSE bulk solids engineering.
















