Biggen profiteren van een vezelrijke prestarter, zoals ZOOM XPlore. Het ondersteunt de darmontwikkeling en het microbioom.

“We hebben het altijd beter willen begrijpen: wat gebeurt er binnenin de varkens met het voeder dat we verstrekken?”, begint Filip De Jaeger van INVE de studiemiddag rondom het microbioom van varkens. “We weten ondertussen veel over de nutritionele behoeften van het dier. Die behoeften zijn de basis geweest voor de ontwikkeling van nieuwe producten en voerconcepten. Zo kwam er steeds meer kennis over de fosforbehoeftes.

Met als gevolg: de ontwikkeling van fytase. De kennis van vertering van energie leidde verder tot de opkomst van meerdere enzymen en van verschillende vetten en vetzuren. We zijn ook gaan begrijpen dat bepaalde grondstoffen meer waarde hebben dan aanvankelijk gedacht. In ons geval resulteerde dit in de ontwikkeling van INVE DHA-olie die meer dan 20 jaar later nog steeds aantoont dat een grondstof veel meer toepassingen kan hebben dan je oorspronkelijk denkt.

INVE DHA-olie heeft invloed op zowel de groei, de vruchtbaarheid als de immuniteit van het dier. Je moet kennis hebben van de fysiologie en de uitdaging betreffende diergezondheid om te begrijpen hoe dergelijke producten werken en kunnen worden toegepast”, aldus De Jaeger.

Volgende stap: microbioom

De Jaeger vestigt ook de aandacht op de ontwikkeling van Jodobet, een betaïnebron die zoveel meer kan dan choline vervangen, en op Yeafa-biergist, dat veel meer is dan een goed verteerbare eiwitbron. “En nu willen we bij INVE een volgende uitdaging aangaan: begrijpen wat het ‘leven’ is dat zich in het spijsverteringsstelsel bevindt, wat het doet en hoe we het kunnen sturen.”

Gebalanceerd microbioom

Sebastiaan Theuns is CEO van PathoSense, een spin-off van de Faculteit Diergeneeskunde van UGent. Het bedrijf is gespecialiseerd in innovatieve DNA-sequentiebepaling voor de diergezondheidsindustrie, met de focus op ziekteverwekkers en het microbioom. Hij legt uit dat het microbioom bestaat uit duizenden bacteriën, waaronder bacteriën die goed of slecht zijn voor de gezondheid. “Het microbioom is een levend en dynamisch ‘orgaan’.” Het heeft een belangrijke functie om vezels te verteren en draagt daarnaast ook bij aan de versterking van de darmbarrière tegen ziekteverwekkende of ongunstige bacteriën.

Het doel is een gezond en gebalanceerd microbioom (eubiose) te bekomen; een microbioom dat in balans is en een hoge microbiële diversiteit heeft. Daardoor wordt de productie van korteketenvetzuren gestimuleerd, zodat de ongunstige bacteriën geen kans krijgen en ook de gezondheid van het darmweefsel zelf stimuleert. Een gezonde darm leidt dan ook tot een gezond varken. Het microbioom kan worden gestuurd met prebiotica, probiotica, fyto-additieven (essentiële oliën, enz.) en wordt ook beïnvloed door antibiotica, infecties, voederkwaliteit, stress en omgeving.

Theuns benadrukt dat niet enkel de darmen een microbioom bezitten, maar ook de longen, de mond, de huid en de vagina. “Er is ook communicatie tussen de microbiomen van de verschillende organen. Zo kunnen het microbioom van de darm en dat van de luchtwegen elkaar beïnvloeden.”

Wie zit er in het microbioom?

Wie zit er allemaal in het microbioom? Wat doen ze? Welke metabolieten maken ze aan? Dat is precies de specialisatie van PathoSence. Het bedrijf doet dat onder andere met volledige 16S rRNA-gensequentiebepaling – een diepgaande methode om bacteriën te identificeren en te classificeren – en shotgun-metagenomics – een techniek die toelaat om ook functionele inzichten te verkrijgen, zoals de aanwezigheid van virulentiefactoren, metabole genen of antibioticaresistentiemerkers. “Deze merkers kunnen we ook direct linken aan bepalingen van het korteketenvetzuurpatroon in de darm.”

Microbioom varieert

“Een zeug is geen zeug”, stelt Kaat Goris van INVE. Het is volgens haar eerder een wandelende verzameling van het microbioom, dat voor het grootste deel uit bacteriën bestaat. “Het zeugenvoer dat we vandaag geven volstaat niet voor de topprestaties die onze zeugen moeten leveren.” Het microbioom is immers levensnoodzakelijk en speelt een rol in de vertering en nutriëntenopname, de lokale afweer tegen pathogenen, de algemene immuniteit, evenwicht in metabole processen en sociaal gedrag van het dier.

Het is dus cruciaal voor het welzijn, de gezondheid en de productiviteit van de zeug. Het microbioom van het moederdier beïnvloedt ook het microbioom van het big. Het microbioom van de zeug is niet stabiel en varieert naargelang het productiestadium. Tijdens de dracht stijgt de diversiteit van het microbioom, wat leidt tot verhoogde stabiliteit, meer metabole capaciteit en weerbaarheid.

Een zeug is geen zeug, maar eerder een wandelende verzameling van het microbioom, dat voor het grootste deel uit bacteriën bestaat, meent Kaat Goris van INVE.

Rondom het werpen treedt echter, naast een korte daling van de diversiteit, ook een belangrijke verschuiving in het microbioom op. Dit zorgt vooral bij hoogproductieve zeugen en gelten – waar het evenwicht in het microbioom fragieler is – voor meer kans op dysbiose en metabole stoornissen op het einde van de dracht, rond werpen en tijdens vroege lactatie.

Sturen via voeding

Het microbioom moet dus worden gestuurd via de voeding. Vezels werken positief en hun effect is afhankelijk van de vezelbron en de hoeveelheid. “Rondom het werpen moet overmatig en vooral slecht verteerbaar vet worden vermeden”, aldus Goris. Omega 3-vetzuren werken wel positief en verhogen de microbioomdiversiteit en de lactatieprestaties. Ook gecoat boterzuur verhoogt de diversiteit. “Kortom we moeten ons meer focussen op het voeden van het microbioom dan op het voeden van het dier alleen.”

Voederstructuur en darmontwikkeling

Sven De Vos, verantwoordelijk voor R&D bij INVE, spreekt over de impact van voederstructuur op de vroege darmontwikkeling. Het microbioom van zogende biggen evolueert van een melkgeoriënteerd naar een plantgeoriënteerde samenstelling. Volgens De Vos is de zoogperiode een ‘window of opportunity’ om een gezond kernmicrobioom in de darm in te stellen. De microbioomsamenstelling van zogende biggen is afhankelijk van de genetische achtergrond, het voeder en de antibioticablootstelling van de zeug, omgevingscondities, het voeder (ruw eiwit, vezel, prebiotica, probiotica, middellangeketen-vetzuren, etc.), stress en andere. “Vanaf de geboorte moeten we het microbioom al stimuleren. De microbioomsamenstelling voor het spenen bepaalt namelijk de gezondheidsstatus na het spenen.”

Microbioom bij biggen sturen

Hoe het microbioom bij biggen sturen? De Vos onderzocht het effect van: het zeugenvoeder, de antibioticablootstelling, eiwitrestrictie, eiwitkwaliteit, vezels en verschillende vezelbronnen op de ontwikkeling van het microbioom bij biggen. “Dit leidde tot nieuwe inzichten voor het succesvol gebruik van een vezelrijke prestarter met verschillende vezelbronnen”, vertelt De Vos. Zo werd de ZOOM XPlore van INVE ontwikkeld en getest. Het is volgens De Vos een unieke productvorm, door onder meer diversiteit in grondstoffen en de structuur.

Het stimuleert de nieuwsgierigheid en bevordert het sociaal gedrag bij biggen. “Het is een combinatie van verschillende vezelbronnen, goed verteerbare eiwitbronnen en smakelijke grondstoffen. Het ondersteunt de darmontwikkeling en het microbioom en zorgt voor betere prestaties na spenen.”

Deel dit artikel

Jef Verhaeren