Het vertrouwen dat boeren en tuinders in hun onderneming hebben is in het derde kwartaal van 2023 met minder dan een punt toegenomen ten opzichte van het tweede kwartaal van 2023. De agro vertrouwensindex verschoof van 5 punten naar 6 punten en ligt hiermee nog steeds onder het langlopende gemiddelde dat op ruim 11 punten staat. In de sectoren akkerbouw en melkveehouderij daalde het vertrouwen, met respectievelijk 4 en 1 punt.

Pessimisme bij melkveehouders

In de melkveehouderij is de stemming het laagst in vergelijking met de andere landbouwsectoren en komt voor het eerst sinds lange tijd onder het landelijk gemiddelde uit. Sectordeskundige Jacob Jager van Wageningen Economic Research geeft aan dat deze pessimistische stemming te wijten kan zijn aan de sterk gedaalde melkprijs. Ook de stijging van de rente heeft een nadelige invloed op de stemming volgens Jager. Ondernemers die op het punt staan om te investeren, kunnen te maken krijgen met een flink hogere rente.

Melkveehouders iets positiever over toekomst

Melkveehouders zijn over de toekomstverwachting wel wat positiever geworden. Jager zegt hierover “Dit vindt zijn oorsprong in de onzekerheid die er is rondom de vermindering van de stikstofuitstoot door de agrarische sector. Ook het (versneld) afbouwen van de derogatie, doelen voor klimaat, waterkwaliteit (bufferstroken) en grondgebondenheid spelen hierin een belangrijke rol. Dit vertaalt zich rechtstreeks in een negatieve verwachting voor de middellange termijn.”

Dat deze verwachting iets minder negatief is geworden komt wellicht door het vallen van het kabinet waardoor grote ingrijpende veranderingen zijn uitgesteld. “Een aantal partijen stelt daarbij dat de stikstofdoelen niet in 2030, maar pas in 2035 moeten worden gehaald (zoals in de wet staat). De samenstelling van het nieuwe kabinet bepaalt in sterke mate of er in de verdere toekomst grote veranderingen mogen worden verwacht.”

Pluimveehouders hebben meeste vertrouwen

Het vertrouwen dat pluimveehouders in hun bedrijf hebben, is in het derde kwartaal van 2023 toegenomen met 8 punten. Hiermee komt de index uit op 18 punten en dat is de hoogste score van alle subsectoren van de land- en tuinbouw in het derde kwartaal.

De verwachtingen voor het eigen bedrijf op de middellange termijn (2 à 3 jaar) namen ook toe en wel dusdanig dat de index boven het nulpunt uitkwam. Dit was niet meer gebeurt sinds het derde kwartaal van 2021. Bovendien is het in het derde kwartaal de enige sector met een positieve index. Er zijn dus dit keer meer ondernemers positief over de middellange termijn van hun bedrijf dan er bedrijfseigenaren somber zijn over de middellange termijn verwachting.

Vertrouwen van varkenshouders krijgt knauw

Het vertrouwen van ondernemers in de varkenshouderij is in het derde kwartaal van 2023 afgenomen. Na een sterke toename tussen het derde kwartaal van 2022 en het tweede kwartaal van 2023, is er nu een correctie. De Agro Vertrouwensindex van de varkenshouderij daalde met 10 punten en komt hierbij op 14 punten.

Door de daling van de stemming (-5 punten) wordt een recordhoge index, behaald in het eerste kwartaal van 2020, niet gehaald. De index van het tweede kwartaal kwam daarbij in de buurt maar door deze negatieve correctie zit een nieuw record er dit kwartaal niet in. Met een huidige index van 34 punten is de varkenshouderij samen met de pluimveehouderij echter momenteel nog wel het positiefst over de huidige situatie op het bedrijf van alle subsectoren. Ook ligt de index nog 10 punten boven het langlopende gemiddelde.

De verwachtingen van ondernemers voor de middellange termijn zijn ook afgenomen. Blijkbaar verwachten ondernemers niet dat de nog altijd best goede stemming aan gaat houden. De index daalde ruim 13 punten tot -3 punten. Hiermee duikt de index weer onder het nulpunt na drie kwartalen positief te zijn geweest.

Lees meer op de website van WUR

Deel dit artikel