De groeiende vraag naar categorie 3-dierlijke vetten dreigt een probleem te worden voor de diervoeder- en petfoodindustrie. Door stimulansen vanuit wetgeving belanden deze vetten steeds vaker in biobrandstoffen, terwijl er nauwelijks alternatieven zijn voor dit essentiële ingrediënt in diervoeding. NVG pleit daarom voor een verbod op het gebruik van categorie 3-vetten in biobrandstoffen. Of in ieder geval een ontmoediging ervan.
Wetgeving zorgt ervoor dat dierlijke vetten steeds vaker in biobrandstoffen terechtkomen. Meer specifiek zorgt de Renewable Energy Directive (RED) hiervoor. Deze richtlijn vereist dat in 2030 van alle energie die de EU verbruikt, 42,5 procent hernieuwbaar is. Het puntensysteem van de RED beloont het gebruik van bepaalde grondstoffen voor biobrandstoffen, waaronder categorie 3-dierlijke vetten, met zogeheten hernieuwbare brandstofeenheden (HBE). Deze punten zijn noodzakelijk voor brandstofproducenten om aan duurzaamheidsnormen te voldoen. “Als brandstofproducent moet je een minimaal aantal punten halen. Categorie 3-dierlijke vetten leveren punten op, wat het gebruik ervan in biobrandstof stimuleert en de markt voor deze grondstof uit balans brengt”, legt NVG-verenigingsmanager Benita Beekhof uit.
Verbod heeft voorkeur
NVG pleit ervoor om het gebruik van categorie 3-dierlijke vetten in biobrandstof te verbieden. Als dat niet lukt willen ze dat de grondstof een waarde van 0 in het HBE-systeem krijgt. Dat laatste heeft niet de voorkeur, aangezien categorie 3-materiaal dan kan worden afgewaardeerd tot categorie 2 en alsnog in de brandstoftank verdwijnt. “Voedingsstoffen horen niet in brandstof”, stelt Benita. “We merken dat zelfs eindgebruikers als KLM het daarmee eens zijn.”
Toenemend probleem
Hoe groot het probleem is? “Ik heb nog geen signalen van petfoodbedrijven dat zij hun productie moeten stilleggen, omdat zij niet aan dierlijke vetten kunnen komen”, stelt Benita gerust. Toch is de verwachting dat het probleem de komende jaren toeneemt als de wetgeving niet verandert. “De nadruk ligt het komende decennium nog erg op het gebruik van biobrandstoffen. Maar dit vormt een tussenfase naar écht schonere oplossingen, zoals het gebruik van waterstof.
Tot die tijd wordt er volop ingezet op het gebruik van biobrandstoffen, omdat de druk vanuit wetgeving en maatschappij groot is om het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen. Met die doelstelling zijn we het eens, maar die doelstellingen zijn ook prima te halen als we geen categorie 3-materiaal in biobrandstoffen verwerken. Van het totaal aantal biobrandstoffen die brandstofproducenten kunnen gebruiken, vormen dierlijke vetten maar 3 procent, blijkt uit de jaarraportage van de Nederlandse Emissieautoriteit. Brandstofproducenten hebben de vetten dus ook niet nodig.”
‘De doelstellingen zijn ook prima te behalen als we geen categorie 3-materiaal in biobrandstoffen verwerken’
Dierlijke vetten aantrekkelijk
Toch mengen brandstofproducenten momenteel dierlijke vetten in. Benita legt uit waarom: “Brandstofproducenten staan onder druk om de norm te halen. Zo lang categorie 3-dierlijke vetten punten opleveren, blijft het aantrekkelijk om ze in te mengen. Daarnaast zijn de vetten makkelijk in te mengen in fossiele brandstoffen en kun je ze relatief makkelijk kopen.”
Als de situatie niet verandert, dan zal de petfoodsector moeten gaan kijken naar gebruik van humane vetten. Een onwenselijke situatie, maar Benita ziet geen andere oplossing: “De vraag naar dierlijke vetten groeit. Vanuit de petfoodsector, maar ook vanuit de brandstof- en de diervoedersector. We kunnen echter niets veranderen aan de hoeveelheid categorie 3-producten die beschikbaar komt, aangezien het een bijproduct is uit de voedingsindustrie. We kunnen niet beïnvloeden hoeveel vlees zij verwerken. Is er te weinig beschikbaar, dan zullen we naar humane vetten moeten gaan kijken.”
De nadruk ligt het komende decennium nog erg op het gebruik van biobrandstoffen. Het gebruik van categorie 3-dierlijke vetten in biobrandstoffen wordt momenteel gestimuleerd doordat deze grondstof punten oplevert in het puntensysteem van de RED.
Alternatieven?
Categorie 3-dierlijke vetten laten zich niet makkelijk vervangen en vormen een essentieel ingrediënt. “Ze bevatten essentiële vetzuren, zijn goed voor vacht, huid en hersenfunctie. Helaas zijn ze niet makkelijk te vervangen. Onderzoek dat plaatsvindt naar alternatieve ingrediënten, richt zich vooral op de eiwitkant: alternatief eiwit uit bijvoorbeeld algen, insecten of schimmels.”
Wetgeving beïnvloeden
Dus onderneemt NVG actie om de wetgeving te beïnvloeden. Benita: “We hebben onlangs gereageerd op een internetconsultatie over de nieuwe Renewable Energy Directive. Tijdens zo’n internetconsultatie vraagt de overheid bedrijven en burgers om mee te denken over nieuw beleid. In onze reactie leggen we het probleem en onze visie uit. Het liefst zien we een verbod van categorie 3-materiaal in biobrandstoffen.”
Dit was niet de eerste keer dat NVG in gesprek was met verschillende overheidsinstanties rondom dit onderwerp en er werden al wijzigingen in het Nederlands beleid doorgevoerd. Zo gold er voor categorie 1- en
2-dierlijke vetten eerst een dubbeltelling, waardoor deze twee keer zoveel HBE’s opleverden. Daardoor werd het wel erg interessant om categorie 3-materiaal af te waarderen richting categorie 2 of 1.
Inmiddels heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (verantwoordelijk voor de energietransitie) contact opgenomen met NVG om te praten over het onderwerp. Op het moment van schrijven worden constructieve gesprekken gevoerd. Het ministerie analyseert de toepassing van correctiefactoren in het puntensysteem voor HBE’s.
Hoop op positieve uitkomst
Benita noemt het goed nieuws dat het ministerie contact op heeft genomen. “Dat betekent dat er een opening is. Het lastige is wel dat er bij dit onderwerp veel partijen betrokken zijn”, stelt zij. Het ministerie van LVVN is ook een gesprekspartner, aangezien zij over diervoederwetgeving gaan. De HBE’s en de controle erop gebeurt door de Nederlandse Emissieautoriteit en ook de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is erbij betrokken. “Het is een moeilijk onderwerp, met veel partijen, veel belangen, waarbij ook andere wetgeving dan alleen diervoederwetgeving komt kijken.”
Toch heeft Benita goede hoop op een positieve afloop. Ze merkt namelijk dat veel partijen vinden dat het verbranden van voedingsstoffen in brandstoftanks moet stoppen. “Het is wellicht een onbedoeld bijeffect geweest van goedbedoelde regelgeving.”
Binnenkort wordt de RED-III opgevolgd door de RED-IV. Met behulp van lobby op Europees niveau via FEDIAF (Europese koepelorganisatie van NVG) en diverse ngo’s, lijkt er een opening te zijn voor verandering in de wetgeving. “Dat zou niet alleen een goede uitkomst zijn voor de diervoederindustrie, maar ook voor een eerlijk en duurzaam gebruik van waardevolle grondstoffen.”
Dierlijke bijproducten
Dierlijke bijproducten zijn afkomstig van slachtdieren. Dit zijn de ingrediënten die niet door mensen geconsumeerd worden, maar ideaal zijn als diervoeding, vanwege hun hoge voedings- en energetische waarde. Wanneer zij niet in de humane voedselketen terechtkomen, worden dierlijke bijproducten in Europa in drie categorieën ingedeeld: categorie 1, 2 en 3, afhankelijk van de bron van de grondstof en het beoogde gebruik. De (huis)diervoederindustrie mag alleen dierlijke bijproducten van categorie 3 gebruiken. Dierlijke vetten van de categorieën 1 en 2 zijn om veiligheidsredenen verboden voor diervoeding.








