De eerste uitslagen van GD (Gezondheidsdienst voor Dieren) Tankmelk Mineralen , waarmee melkveehouders inzicht krijgen in de selenium- en jodiumvoorziening van hun melkvee, zijn bekend. De resultaten tonen aan dat op sommige bedrijven meer aandacht moet worden besteed aan een juiste selenium- en jodiumvoorziening.

GD Tankmelk Mineralen

Begin dit jaar introduceerde de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) GD Tankmelk Mineralen. Het tankmelkabonnement geeft veehouders, door middel van 2, 4 of 6 tankmelkmetingen per jaar, gemakkelijk en snel een betrouwbaar inzicht in de mineralenvoorziening bij hun lacterende koeien. Er zijn tot nu toe ruim 550 tankmelkmonsters onderzocht, afkomstig uit heel Nederland. De uitslag van GD Tankmelk Mineralen zegt iets over de mineralenvoorziening in het rantsoen van de laatste 2 tot 7 dagen.

Selenium

Uit de eerste resultaten blijkt dat het gemiddelde seleniumgehalte in tankmelk overeen komt met de gemiddelde waarden die ook in eerdere onderzoeken in Noorwegen, België en Nederland zijn gevonden (ongeveer 23,8 µg/L). Wel is er een grote spreiding te zien, met duidelijke verschillen tussen de bedrijven onderling (van 10,5 tot 70,0 µg/L). Van een aantal monsters zijn extreem hoge of juist extreem lage waarden gemeten. Voor deze bedrijven is er op termijn sprake van mogelijke risico’s voor de diergezondheid. Het gewenste niveau voor selenium ligt tussen de 20 en 35 µg/L.

Jodium

Voor jodium lopen de verschillen tussen bedrijven nog verder uiteen: tussen de 20 en 1430 µg/L, terwijl het gewenste niveau tussen de 100 en 300 µg/L ligt. Deze spreiding heeft meerdere oorzaken: jodiumhoudende dipmiddelen of spraymiddelen kunnen het gehalte van jodium in de melk aanzienlijk doen toenemen. Maar er zijn ook stoffen die het jodiumgehalte in melk verlagen. Het gemiddelde jodiumgehalte in tankmelk ligt aan de hoge kant: rond de 215 µg/L (zie ook figuur 2). Waarden boven de 300 µg/L zijn niet toegestaan volgens de Nederlandse Warenwet.

Interactie

Zowel selenium als jodium is essentieel voor een gezonde productie van lacterende koeien. Selenium is ook nodig om jodium om te zetten van T4 naar het actieve T3. Er is dus sprake van interactie tussen beide spoorelementen. Daarom kan een verlaagd seleniumgehalte ook lijken op een jodiumtekort. Om te voorkomen dat veehouders extra jodium geven, terwijl juist extra selenium nodig is, worden beide mineralen in tankmelk onderzocht.

Advies

De eerste resultaten laten als gezegd grote verschillen zien tussen bedrijven voor zowel selenium als jodium. Bedrijven met extreem hoge of lage waarden zouden meer aandacht kunnen besteden aan een juiste voorziening van jodium en selenium. Dit begint bij een goede rantsoenberekening, met eventueel aanvullend onderzoek bij het oudere jongvee en de droogstaande koeien.

Deel dit artikel

Eerder over dit onderwerp