Werk je al lang als inkoper?

“Ik ben begonnen als inkoper bij Agruniek in 2001, nadat we ons familiemengvoerbedrijf Van den Brink in Wichmond aan hen hadden verkocht. Ervoor had ik jaren in het familiebedrijf gewerkt en deed daar alles: productie, nutritie, inkoop. We produceerden 15.000 ton op jaarbasis, dat was niet langer houdbaar, vandaar dat we de fabriek verkochten en ik bij Agruniek startte.”

Heb je ook een opleiding in die richting gedaan?

“Aan de HAS in Deventer studeerde ik Rurale Planologie, ik deed een stageopdracht rondom het beschermen van weidevogels en natuurbeheer door boeren. Dat was in de jaren 80 een heel nieuw onderwerp. Toen ik afstudeerde zaten we in een economische recessie en was er geen baan te krijgen. Uiteindelijk ging ik thuis in het mengvoerbedrijf aan de slag, tot tevredenheid van mijn oudste broer.”

En uiteindelijk ben je vanuit Agruniek bij ABZ terechtgekomen?

“Ja, bij Agruniek deed ik eerst de inkoop, erna ben ik nog bedrijfsleider geweest. In 2004 maakte ik de overstap naar De Valk Wekerom, waar een vacature voor inkoper vrijkwam. De functie van inkoper daar was anders: het bedrijf was groter en had veel meer leghenhouders als klant. In de legpluimveehouderij wordt veel met voorverkoop gewerkt. Boeren zetten hun eierprijzen voor langere tijd vast en willen dan ook de voerprijs vastzetten, zodat ze een vaste marge hebben. Daar maakte ik veel calculaties voor de voorkoop. Een jaar geleden fuseerde De Valk Wekerom met ABZ Diervoeding, daar werk ik nu binnen een team van drie inkopers en dat bevalt erg goed.”

Voor welk onderdeel ben jij verantwoordelijk?

“Voor onze fabriek in Meppel koop ik de biologische grondstoffen in. Dat is echt een aparte tak, waarbij de beschikbaarheid van grondstoffen lastig kan zijn. Als er een partij toch niet wordt geleverd of later komt, is het veel lastiger om snel een alternatief te vinden. In biologisch voer kun je geen synthetische aminozuren gebruiken, terwijl er maar een aantal grondstoffen zijn die van zichzelf rijk zijn aan bijvoorbeeld methionine. Naast de biologische grondstoffen ben ik verantwoordelijk voor de inkoop van conventionele grondstoffen als mais, raap, soja en palm. Daarvoor doe ik de inkoop van alle acht ABZ-fabrieken, waarin we 1,1 miljoen ton voer maken.”

Hoe ziet een gemiddelde werkdag er voor jou uit?

“Dat verschilt per dag. Op maandag bespreken we de strategie en inkoopposities: welke grondstoffen kopen we in, hoe beweegt de markt en wat is onze behoefte? Daarnaast kopen we altijd een deel op termijn in. Dat blijft balanceren: met te ver vooruit inkopen zet je jezelf vast, maar te weinig inkopen vergroot het risico op tekorten. Op dinsdag maak ik de planning voor de biologische grondstoffen.

De rest van de week is het vooral in de gaten houden hoe de aanvoer loopt, koersen in de gaten houden, inkopen, het invoeren van de contracten per fabriek, overleggen met nutritie als er bijvoorbeeld een vracht later binnenkomt. Eigenlijk houd mijn werk nooit op, ’s avonds zit ik ook nog vaak met de laptop op schoot de prijzen in de gaten te houden.”

Welke informatie gebruik je om je werk goed te kunnen doen?

“Ik houd de Matiff en de koersen in Chicago realtime bij. Daarnaast maak ik vooral gebruik van mijn netwerk: wat verwachten mijn contacten dat de prijzen gaan doen? Op basis van bijvoorbeeld het weer, de wisselkoers en het aanbod. Alles wat je hoort en ziet moet je aan elkaar knopen. Een goed netwerk is dus heel belangrijk.”

‘Alles wat je hoort en ziet moet je aan elkaar knopen’

Wat is de grootste uitdaging in je werkweek?

“Mijn werk is een grote puzzel. Voor Duitse afzet van bio-eieren moet 30 procent van de grondstoffen bijvoorbeeld uit die regio komen, ander voer heeft weer non-gmo grondstoffen nodig, of grondstoffen met lage aflatoxinegehaltes. Ervoor zorgen dat we de juiste grondstoffen op het juiste moment kunnen afroepen is al een hele uitdaging. Biologische grondstoffen vormen daarbinnen een uitdaging op zich, door de beperkte beschikbaarheid. Daarnaast is het schipperen tussen vooruit kopen en inkoop voor de kortere termijn.

Stel: je koopt nu soja in die aan de EUDR-richtlijnen voldoet voor 390 euro per ton, maar straks blijkt toch dat de EUDR niet doorgaat. Dan had je ook soja voor 350 euro per ton kunnen kopen en heb je te duur ingekocht. Vandaar dat we niet te veel in de voorkoop kopen, daarmee kun je echt geld verliezen. We spreiden de inkoop, zodat we op een gemiddelde en vrij stabiele prijs uitkomen.

Inkopen is een kwestie van spreiden, je moet niet gaan gokken of speculeren. Uiteindelijk is het onze grootste uitdaging om te zorgen voor een goede marge. Als je goed inkoopt, kun je goede verkoopprijzen richting de boer hanteren en is ook de boer tevreden.”

Vind je die enorme puzzel ook meteen het leukste aan je werk?

“Het leukste aan m’n werk vind ik dat ik veel vrijheid heb, snel moet kunnen schakelen en inderdaad om de puzzel goed te leggen. Overleggen met mijn team, contact houden met de markt en alles wat je weet gebruiken om zo goed mogelijk in te kopen. Dat hele spel vind ik leuk: aftasten, onderhandelen, goede deals sluiten. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat het logistiek klopt: wat wij inkopen moet aansluiten op de planning en mogelijkheden van de fabriek.

Wij kunnen wel zeggen: momenteel is de mais per vrachtwagen uit Frankrijk relatief goedkoop, we laten zo veel mogelijk mais daar vandaan komen. Maar als de fabriek de loscapaciteit er niet voor heeft, moeten we wel een deel per schip laten komen. Daarnaast moeten we ook nog rekening houden met de wensen van nutritie: zij moeten de bestelde grondstoffen wel kunnen en willen inrekenen in de recepten.”

Verwacht je het werk van inkoper de komende jaren zal veranderen?

“Zelf maak ik die ontwikkeling binnen het werk niet meer mee, op 1 augustus ga ik met vervroegd pensioen. Maar de CO2-voetafdruk van grondstoffen speelt een steeds grotere rol. Daarbij speelt de afstand die de grondstoffen afleggen ook een rol, dat aspect zal dus steeds meer meespelen. De gebruikte grondstoffen in diervoer zullen dus wel iets veranderen, maar het spel van inkopen blijft hetzelfde. Ook zal de voederwaarde van de grondstoffen bepalend blijven bij de inkoop, niet het duurzaamheidsaspect.”

Wim van den Brink (66)

Functie: inkoper bij ABZ Diervoeding

Naast het werk: coördinator en gids bij IVN, (moes)tuinieren, vissen

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff