Een lager eiwitgehalte in het voer heeft vaak ook gezondheidsvoordelen, zoals minder voetzoollaesies bij pluimvee.

“Minder eiwit in het voer en aanvulling met vrije aminozuren zorgt voor een significante verbetering van de stikstofefficiëntie en vermindering van de stikstofuitstoot”, zegt Alfons Jansman van Wageningen UR tijdens de reünie voor Wageningers werkzaam in de diervoederindustrie.

Een lager eiwitgehalte in het voer heeft vaak ook gezondheidsvoordelen, zoals een betere darmgezondheid bij biggen en minder voetzoollaesies bij pluimvee. “De invloed van laag-eiwit-voeders op diergedrag en de specifieke effecten en interacties die kunnen optreden door de inzet van meer vrije aminozuren verdienen nog wel aandacht”, vindt Jansman. Door toepassing van precisievoeding, afgestemd op het dier en de bedrijfsomstandigheden kan de stikstofefficiëntie nog verder worden verhoogd.

De Europese Unie (EU-27) is niet voor alle eiwitbronnen zelfvoorzienend (zie tabel 1). “Als we minder afhankelijk willen worden van import, dan zal de EU moeten inzetten op meer teelt van eiwitrijke grondstoffen, met name ter vervanging van sojaschroot”, zegt Jansman. De beschikbaarheid, de prijs en de wetgeving vormen vaak nog belemmeringen voor het gebruik van alternatieve eiwitbronnen.

Verandering biedt kansen

Circulaire economie, kringlooplandbouw en veranderingen in consumentenperceptie bieden kansen voor de innovatieve diervoederindustrie, zegt René Bonekamp van Schothorst Feed Research. “In diervoeders worden nu al veel reststromen en bijproducten verwerkt en dat aandeel moet en kan nog worden verhoogd”, zegt hij. “In België is bijvoorbeeld al bepaald dat het aandeel bijproducten in Belgische diervoeders in 2030 50 procent moet zijn.”

De beschikbaarheid en de variatie in samenstelling van nevenstromen uit de humane levensmiddelenketen is overigens nog wel een uitdaging voor de nutritionist. Nieuw toegelaten niet-plantaardige eiwitbronnen, zoals verwerkte dierlijke eiwitten en insecten(larven) bieden kansen. “In de Europese Unie worden insecten als landbouwhuisdieren beschouwd, wat beperkingen oplegt aan de toegelaten kweeksubstraten”, noemt Bonekamp als één van de uitdagingen.

Fermentatie

Een interessante optie is fermentatie van moeilijk verteerbare grondstoffen om ze beter geschikt te maken als voeringrediënt voor eenmagigen. Om dit nader te onderzoeken is een publiek-privaat samenwerkingsproject in de maak.

Verduurzaming wordt ook bereikt door minder energieverbruik in de diervoederproductie, vertelt Bonekamp. “Als we voeders niet meer pelleteren, maar in meelvorm verstrekken, dan levert dat significante energiebesparingen in de veevoerfabriek op. Wel zijn de zoötechnische resultaten meestal slechter op een meelvoer, dus hier zal nog een optimalisatie moeten plaatsvinden.”

De veehouderij behoudt een centrale rol in de voedselvoorziening, zegt Bonekamp. “Dieren kunnen voor ons oneetbare gewasresten en bijproducten omzetten in hoogwaardige voedingsmiddelen voor de mens. Dierlijke mest is essentieel voor de teelt van gewassen.”

Additieven

Arno van der Aa van Orffa legt uit hoe de additievensector kan bijdragen aan verduurzaming van de veehouderij en diervoeding. De toepassing van vrije aminozuren maakt het mogelijk om het ruweiwitgehalte van diervoeders te verlagen, er zijn inmiddels additieven op de markt die de methaanuitstoot van rundvee reduceren. Emulgatoren in vleeskuikenvoeders verlagen de carbon footprint van die voeders. Daarnaast zorgen spoorelementen met een hogere biologische beschikbaarheid voor minder verliezen aan koper en zink via de mest. Specifieke diervoedertoevoegingen, zoals etherische oliën en kruidenpreparaten, dragen bij aan een goede darmgezondheid en kleimineralen worden ingezet om mycotoxinen te binden.

Ecologische duurzaamheid

“De positieve effecten van additieven op ecologische duurzaamheid en diergezondheid worden steeds belangrijker”, zegt Van der Aa.

De komende tijd wordt er meer wet- en regelgeving en certificering op dit gebied verwacht en worden bedrijven verplicht om hun verduurzamingsstrategieën en -resultaten te rapporteren. De zogeheten Corporate Sustainability Reporting Directive wordt ingezet als instrument in de EU Green Deal en biedt kansen om de duurzaamheid van de diervoedersector en de additievenindustrie onder de aandacht van de overheid en de consument te brengen.

Deel dit artikel

Carolien Makkink