Het verwerken van dierlijke eiwitten in diervoer is na de BSE-uitbraak verboden. Een eventuele versoepeling van dit verbod is nu in discussie. Hoewel de verduurzaming van de veehouderij gebaat is bij herintroductie van diervoer uit dierlijke resten, zullen alleen de grote slachterijen, verwerkers en mengvoederbedrijven hiertoe technisch, financieel en logistiek in staat zijn. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen UR Livestock Research in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I).
Verbod
Sinds 2001 is bekend dat Bovine Spongieuze Encephalopathie (BSE, ofwel de gekke koeienziekte) zich verspreidt onder mens en dier via dierlijk eiwit van besmette herkauwers. Om zeker te zijn dat dieren geen eiwitten binnenkrijgen van hun eigen soort, of – door verontreiniging – eiwitten van herkauwers, besloot de Europese Unie om een volledig verbod in te stellen op het gebruik van diermeel en verenmeel in diervoeders. Ruim tien jaar later is duidelijk dat het verbod versoepeld zou kunnen worden, mits kan worden voldaan aan de strenge eisen zoals géén kannibalisme en geen eiwitten van herkauwers. Dierlijk eiwit kán namelijk een waardevol bestanddeel zijn van pluimvee- en varkensvoeders.
Onderzoek
In opdracht van het ministerie van EL&I voerde Wageningen UR Livestock Research een literatuuronderzoek uit naar een eventuele herintroductie van verwerkt dierlijk eiwit als grondstof voor diervoeder. EL&I wil met de uitkomsten van dit onderzoek een beter inzicht verkrijgen in de gevolgen voor de Nederlandse diervoederpraktijk wanneer Europa het gebruik van dierlijke eiwitten in diervoer weer zou toestaan. Het gaat daarbij om slachtresten afkomstig van dieren die voor menselijke consumptie zijn goedgekeurd en die een verhittingsproces hebben doorgemaakt.
De onderzoekers inventariseerden alle kosten en baten van het vervangen van plantaardige eiwitten door verwerkt dierlijk eiwit. Daarbij keken ze zowel naar de duurzaamheidseffecten van deze vervanging als naar de kosten en baten van een herintroductie in de keten en de daarbij noodzakelijke kwaliteitsborging.
Voordelen
Het mengen van dit dierlijk eiwit in diervoeders heeft veel voordelen. Zo kan het in pluimvee- en varkensvoeders een belangrijke eiwit- en mineralenbron zijn. De voederwaarde van verwerkt dierlijk eiwit bij pluimvee en varkens is vergelijkbaar, of beter dan van eiwitleverende plantaardige grondstoffen. Bovendien kan het gebruik van dierlijk eiwit de grote vraag naar soja verminderen. Herintroductie van verwerkt dierlijk eiwit zal de kostprijs van mengvoeders waarschijnlijk verlagen, maar dit is afhankelijk van de prijs van verwerkt dierlijk eiwit na herintroductie, de prijs van andere eiwitrijke grondstoffen na herintroductie en de kosten voor de volledige kanalisatie van dierlijke eiwitstromen in de keten.
Belangrijkste conclusies
• Verwerkt dierlijk eiwit is een hoogwaardige eiwit- en fosforbron en daarom een uitstekende grondstof in mengvoeders voor varkens en pluimvee. Ook is het een leverancier van belangrijke vitaminen en mineralen. • Met zorgvuldig samengestelde, uitsluitend plantaardige voeders zijn dezelfde productieresultaten te behalen als met voeders die samengesteld zijn met verwerkt dierlijk eiwit. • Herintroductie van verwerkt dierlijk eiwit in voeders voor pluimvee en varkens draagt bij aan verduurzaming van de veehouderij. • Nultolerantie vereist een volledige kanalisatie van de verwerking van dierlijk slachtafval tot veevoeders en een kwantitatieve analysemethode.
Deze methode is er op dit moment nog niet. • Een volledige kanalisatie van verwerkt dierlijk eiwit is technisch uitvoerbaar voor slachterijen, verwerkers en de mengvoederbedrijven. Voor kleine en middelgrote mengvoederbedrijven kunnen de (hogere) kosten en de logistiek een belemmering zijn voor de herintroductie. Voor grote mengvoederbedrijven met gescheiden productielocaties is dit minder het geval. • Kleine en middelgrote mengvoederbedrijven geven aan dat bij nultolerantie de kosten zodanig toenemen dat er een gerede kans is dat verwerkt dierlijk eiwit niet wordt opgenomen in voeders voor pluimvee en varkens. • Mengvoederbedrijven geven aan dat de kostprijs van de voeders waarschijnlijk omlaag kan, mits de voederwaardeprijs van verwerkt dierlijk eiwit dicht bij de voederwaardeprijs van sojaschroot ligt. • Voor specifieke voedingsmiddelen kunnen retailorganisaties beperkingen opleggen aan het gebruik van verwerkt dierlijk eiwit in diervoeders. • De herintroductie heeft waarschijnlijk geen gevolgen voor de concurrentiepositie van de pluimvee- en varkenssector in Europa.
Wereldwijd zal de concurrentiepositie verbeteren. • Voeders voor voedselproducerende dieren worden naar verwachting beter en goedkoper. Bijproducten van de slacht kunnen daardoor meer waarde krijgen, waardoor de slachterijen minder kosten hebben. Dit kan ten goede komen aan de gehele productieketen.








