“We weten nu vanaf welke hitteduur en -ernst er opbrengstverliezen optreden, en tot op welk hittepunt de melkveehouders met de huidige anti-hittestresstechnieken het risico op negatieve effecten kunnen beheersen of beperken”, aldus ILVO-landbouweconoom Erwin Wauters.

Vlaamse melkveehouderij als studiecase

De onderzoekers lieten hun berekeningen los op bijna 180.000 maandcijfers over melk-kwantiteit en -kwaliteit op boerderijniveau, van alle melkveebedrijven in Vlaanderen gedurende 6 jaar. Warmteschokken (plotselinge warme en vochtige omstandigheden) leiden bij de koe tot een afname van de melkhoeveelheid en het eiwitgehalte. Het gehalte aan melkvet lijkt niet of nauwelijks beïnvloed te zijn. Dat het melkvet niet beïnvloed wordt door hitte, en zelfs eerder toeneemt boven een bepaalde hittedrempel, is in tegenspraak met eerder experimenteel werk.

Meer dan 1500 euro schade

De vastgestelde effecten zijn van aanzienlijk economisch belang. In de maand met de meest extreme THI-waarden verliest een gemiddeld bedrijf bijna 5 procent aan melkproductie. Voor een gemiddeld bedrijf en een gemiddelde prijs van 30 eurocent per liter komt dit neer op een verlies van 440 euro voor die maand. Voor de 5 procent ergst getroffen bedrijven in die maand is dat meer dan 1500 euro. Deze economische impact houdt nog geen rekening met eventuele gestegen kosten in die periode.

Meer dagen met THI boven 85

De jongste jaren neemt het aantal hittegolven per jaar toe. Uit een simulatieberekening concluderen de onderzoekers dat elke extra dag met een temperatuur-luchtvochtigheidsindex (THI) van 85 (wat bijvoorbeeld overeenkomt met een temperatuur van 33 °C en een relatieve luchtvochtigheid van 65 procent) op een gemiddeld melkveebedrijf en aan een gemiddelde melkprijs tot een omzetverlies van 500 euro kan leiden. De kritische THI-drempel waarboven blootstelling leidt tot scherpe verminderingen van melkhoeveelheid en melkeiwitgehaltes ligt over het algemeen hoger dan eerdere experimentele studies suggereren. Duidelijk is dat er boven een THI van 76 een steile daling van de melkparameters (behalve vetgehalte) optreedt.

Maatregelen tegen hittestess

Boeren kunnen de hittestress bij hun koeien, en de negatieve gevolgen van warmteschokken in de stal of op de weide succesvol verminderen via anti-hittemaatregelen, zij het slechts gedeeltelijk. Mogelijke strategieën zijn bijvoorbeeld ventilatie, waterverneveling in de stal, voorzien in genoeg drinkwater op een optimale temperatuur, beweiding op de koelste momenten van het etmaal of aanpassingen aan de melkveestapel.

“We zien dat er een THI-grens is waarboven de anti-hittestressmaatregelen niet meer in staat zijn om de opbrengstverliezen te neutraliseren”, aldus Wauters.

Meer onderzoek nodig

De dataset van deze studie maakte het niet mogelijk om de al dan niet aanwezige antihittestressmaatregelen en strategieën bij de afzonderlijke boeren te evalueren op hun economische efficiëntie. Meer onderzoek naar de anti-hittestressmaatregelen bij melkvee en hun kosten-batenbalans zijn nuttig en nodig, concluderen de onderzoekers.

Deel dit artikel