Om de methaanuitstoot van melkkoeien omlaag te brengen, slaan ruim 50 onderzoekers uit 17 Europese landen de handen ineen. “In al die landen wordt al gewerkt aan betrouwbare methoden om de uitstoot van methaan bij koeien te meten. Die kennis wordt nu gebundeld”, vertelt Yvette de Haas van Wageningen UR Livestock Research . De Europese Commissie stelt zes ton beschikbaar voor kennisuitwisseling.

Meten en fokken

Naast het ontwikkelen van protocollen om op grote schaal methaan te kunnen meten, gaan de onderzoekers op zoek naar indicatoren die nog makkelijker en goedkoper te meten zijn. Het uiteindelijke doel is om koeien te fokken die evenveel melk produceren en net zo gezond zijn als de huidige generatie melkkoeien, maar substantieel minder broeikasgassen uitstoten. Methagene is de naam van het netwerk dat methaanreductie wil bereiken via genetica.

Klimaatvriendelijke melk

De Haas vroeg, samen met een Deense collega-onderzoeker Jan Lassen van Aarhus University, bij de Europese Commissie subsidie aan om netwerkbijeenkomsten te organiseren voor alle Europese wetenschappers die een bijdrage leveren aan klimaatvriendelijkere melk. De aanvraag werd gehonoreerd en vanaf oktober 2013 stelt de Europese Commissie zes ton beschikbaar voor een periode van vier jaar. Van dat geld worden trainingen, bijeenkomsten, uitwisseling van onderzoekers, en reis- en verblijfkosten betaald.

Data van alle landen samenvoegen

Ieder land is zijn eigen onderzoek gestart op dit terrein, en dat is kostbaar. Om voldoende informatie te verzamelen is samenwerking noodzakelijk, stelt De Haas. “Voor het opstellen van een betrouwbare, makkelijk uitvoerbare methodiek om methaanuitstoot te meten en daar informatie over genetica aan te verbinden hebben we data nodig van 10.000 tot 15.000 melkkoeien. Als we de huidige data van alle landen nu bij elkaar in één database zetten, hebben we informatie van ongeveer 6.000 koeien.” De komende vier jaar gaan de onderzoeksinstellingen dus gestaag door met het bemonsteren van koeien.

Koeien bemonsteren

Het bemonsteren gebeurt op verscheidene manieren. In melkrobots, op de plek waar koeien drie keer per dag gemolken worden en gelijktijdig krachtvoer gevoerd krijgen, kunnen sensoren worden aangebracht die de hoeveelheid methaan en CO2 in de adem van koeien meten. De meeste gassen laten koeien namelijk ontsnappen via de adem. Ook zijn er lasers die gedurende de dag meerdere keren twee seconden op de neus van de koe gericht worden om de uitstoot te meten.

Daarnaast zijn er de respiratiekamers. Daar kan de uitstoot het meest betrouwbaar gemeten worden, maar die methode is heel duur. Ook de samenstelling van de melk zegt iets over de uitstoot. Het te ontwikkelen protocol om betrouwbaar (en betaalbaar) de uitstoot van koeien te meten zal bestaan uit een combinatie van meetmethoden, laat De Haas weten.

Deel dit artikel

Eerder over dit onderwerp