Voor een effectieve toepassing van antioxidanten in diervoeders is een combinatie van producten aan te bevelen, zodat de verschillende componenten elkaar versterken en de diergezondheid optimaal ondersteunen.

Antioxidanten

Antioxidanten kunnen enzymatisch of non-enzymatisch zijn, en van endogene of exogene oorsprong (zie tabel 1). “Alle antioxidanten zijn belangrijk, maar vitamines zijn essentieel”, zegt Edgar Oviedo van North Carolina State University tijdens een door dsm-firmenich georganiseerd webinar. Vitamine E ( α -tocoferol) heeft naast antioxidant-eigenschappen ook andere essentiële functies in het lichaam: het stabiliseert membranen, remt de samenklontering van bloedplaatjes, reguleert de activiteit van verschillende enzymen en signaalstoffen, gaat voortijdige celveroudering tegen, beïnvloedt genexpressie en ondersteunt de algehele gezondheid van mens en dier.

Oviedo benadrukt wel dat naast vitamine E nog andere antioxidanten nodig zijn om biologische moleculen goed te beschermen tegen oxidatie. Hij pleit dan ook voor combinatie met polyfenolen (fenolzuren, flavonoïden, tanninen, lignanen, stilbenen) die via de voeding kunnen worden aangevoerd. Polyfenolen hebben invloed op vele processen in het lichaam (zie tabel 2).

Praktische toepassing

José-Maria Hernandez van dsm-firmenich gaat in op de praktische toepassing van antioxidanten in premixen en mengvoeders. Hij benadrukt dat vitamine E essentieel is voor vruchtbaarheid en betrokken bij de cellulaire en humorale immuunrespons. “Een goede vitamine E voorziening verbetert de vlees- en eikwaliteit en vermindert voedselverspilling door een betere houdbaarheid van het eindproduct”, legt Hernandez uit. Een uitgebreid overzicht van de verschillende functies en toepassingen van vitamines is samengebracht in de Optimum Vitamin Nutrition Guidelines van dsm-firmenich.

Vitamines voor toepassing in diervoeders moeten aan vele eisen voldoen: ze moeten goed hanteerbaar zijn in de fabriek (stofvrij, eenvoudig en homogeen te doseren), in zowel droge als vloeibare vorm beschikbaar, op de juiste plek in het maagdarmkanaal vrijkomen, een goede biologische beschikbaarheid hebben en stabiel blijven in de premix en het eindvoer. Voor gebruik in kalvermelk en brijvoeders moet het additief dan ook nog goed dispergeerbaar zijn in een waterig milieu.

Tabel 1. Classificatie van antioxidanten, met een paar voorbeelden.

Tabel 2. Functies van polyfenolen.

Er zijn verschillende polyfenolenproducten op de diervoedermarkt, meestal geregistreerd als sensorisch additief (aroma, smaakstof). Registratie als zoötechnisch additief is mogelijk, mits er aan EFSA voldoende wetenschappelijk bewijs wordt geleverd voor de effectiviteit, legt Hernandez uit. “Zo is canthaxanthine (Carophyl Red 10 procent van dsm-firmenich) in 2014 geautoriseerd als zoötechnisch additief voor fokpluimvee.”

‘Alle antioxidanten in het lichaam werken samen als een team’ citeert Hernandez de wetenschapper Peter F. Surai, gespecialiseerd in voeding, stress en antioxidanten. “Vervang vitamine E in het voer dus niet door andere antioxidanten, maar maak gebruik van de synergie door ingrediënten met verschillende werkingsmechanismen en effecten te combineren”, besluit Hernandez.

Deel dit artikel

Carolien Makkink