De larven van de zwarte soldatenvlieg groeien snel en slaan eiwitten op.

Volgens Protix vervangt één hectare insectenkweek tot wel tweeduizend hectare soja.

Anno 2023 is er nog steeds de nodige weerstand en huiver tegen de consumptie van insecten. Het voeren van insecten aan dieren wordt door sommige critici gezien als een vorm van kannibalisme. Ook wordt het eten van insecten door veel mensen nog als ‘vies’ beschouwd. De introductie van eetbare insecten vond plaats in januari 2008 op Horecava, vertelt Marianne Peters tijdens het symposium ’15 jaar insecten voor feed en food in Nederland’. Zij is mede-oprichter van de Verenigde Nederlandse Insectenkwekers (VENIK), de brancheorganisatie die in april van dat jaar gestalte kreeg.

In het ochtenddeel van het symposium was er ook ruimschoots aandacht voor het onderwerp insecten in petfood. “Petfood volgt altijd de trends in humane voeding”, zegt Benita Beekhof van de Nederlandse Voedingsindustrie Gezelschapsdieren (NVG). “Als wij zelf meer insecten gaan eten, dan de huisdieren ook. Andersom is lastig te verkopen.”

Steeds belangrijker

Beekhof verwacht dat schimmeleiwitten, algen en insecten de komende jaren een steeds belangrijker grondstof voor petfood worden. Gangbare ingrediënten van petfood moeten aan de hoogste eisen voldoen. “Denk daarbij aan zaken als veiligheid, traceerbaarheid, nutritionele waarde en verteerbaarheid, smakelijkheid en duurzaamheid. Voor insecteneiwit gelden deze eisen net zo goed. Technisch kan het. Sterker, insecteneiwitten worden al toegepast in huisdiervoeding, maar de doorsnee consument is nog niet onverdeeld enthousiast”, merkt Beekhof. “De reputatie van insecten in petfood kan nog een stuk beter.”

Protix

Eén van de voorlopers op het gebied van insectenkweek is Protix uit Bergen op Zoom. In 2010 begonnen ze met een kleinschalige onderzoekslocatie in Hedel, waarna het bedrijf in 2015 een pilotfabriek startte. In 2019 opende een grootschalige productiefaciliteit in Bergen op Zoom, in aanwezigheid van Koning Willem-Alexander. Volgens het bedrijf vervangt één hectare insectenkweek tot wel tweeduizend hectare soja.

“75 procent van onze output gaat naar petfoodfabrikanten”, vertelt Louise Bakker van Protix. “De zwarte soldatenvlieg is een hoogwaardig ingrediënt voor diervoer. Deze vlieg legt 500 tot 1000 eitjes per dag. De larven groeien snel en slaan eiwitten op. Omdat de insecten onder andere rijk zijn aan antioxidanten, levert het gezondheidseffecten voor het dier op.”

PureeX

Bakker ging in haar verhaal dieper in op insecteningrediënten die door Protix specifiek voor petfood worden geproduceerd. Recent lanceerde het bedrijf verse PureeX.

“Dit is smakelijk vers insectenvlees en een variant op de al langer bestaande diepgevroren versie PureeX”, legt Bakker uit. “Dit product biedt petfoodproducenten en hun klanten alle gezondheidsvoordelen van eiwitten en lipiden uit insecten, terwijl tegelijkertijd de ‘pootafdruk’ van petfood wordt verlaagd.”

De zwarte soldatenvlieg is rijk aan calcium, wat belangrijk is voor honden.

In een recent gepubliceerd DIL-duurzaamheidsrapport scoort PureeX diepgevroren volgens Bakker 24 keer beter op het gebied van opwarming van de aarde dan pluimveevlees (0,439 kg. CO2-equivalent versus 10,33 kg. CO2-equivalent). Soortgelijke gegevens worden ook verwacht voor verse PureeX.

Antioxidanten

Antioxidanten maken deel uit van katten- en hondenvoer om het celevenwicht te behouden en dieren langer gezond te houden. In stressvolle situaties zoals ziektes of infecties, kunnen huisdieren van nature een teveel aan ‘pro-oxidant’-moleculen produceren, zoals vrije radicalen. Deze pro-oxidanten kunnen het normale biologische evenwicht verstoren en het lichaam beschadigen. Antioxidanten kunnen helpen bij het onderdrukken van het negatieve effect van deze moleculen. Het opnemen van verse PureeX in katten- en hondenvoer verhoogt waarschijnlijk de antioxidantcapaciteit, zo blijkt uit twee laboratoriumstudies met PureeX.

“Uit één van de testen blijkt dat PureeX in staat is de negatieve werking van pro-oxidant moleculen met 90 procent te onderdrukken. Omgekeerd zouden kippenmeel en vismeel de productie van deze schadelijke moleculen met 5 tot 15 procent kunnen stimuleren.”

De tweede studie uit 2022 evalueerde – ook in laboratoriumtests – het antioxidantpotentieel van PureeX bij gebruik in formules voor nat en droog huisdiervoer. “Een belangrijk resultaat van de studie is dat er in vergelijking met super premium kattenvoer, een grotere antioxiderende werking werd waargenomen in kattenvoer op basis van insecten”, zegt Bakker.

Kattenvoer

Kattenvoer op basis van insecten blijkt de negatieve effecten van pro-oxidantmoleculen, en dan specifiek de zogenaamde Reactive Oxygen Species, met ongeveer 80 procent te onderdrukken in vergelijking met de controletest.

Het niet-insectengebaseerde premium kattenvoer bleek in staat om deze pro-oxidant-soorten met ongeveer 70 procent te onderdrukken in vergelijking met het controlemonster. Voor hondenvoer presteerden premium- en superpremiummerken op basis van insecten en niet-insecten vergelijkbaar op het gebied van antioxidantactiviteit.

Bugs for pets

Isabelle van Benthem is sinds 2013 samen met haar zus Irene actief met de duurzame groothandel ‘Bugs for pets.’ In het voer, geproduceerd door Jonker Petfood uit Waalwijk, wordt de zwarte soldatenvlieg verwerkt. Naast hondenvoeding heeft het merk duurzame snacks voor andere huisdieren, zoals knaagdieren, vogels, kippen en reptielen.

Duurzame grondstof

De snelle levenscyclus van de zwarte soldatenvlieg maakt de grondstof volgens Van Benthem uiterst duurzaam. “Doordat de grondstoffen te verkrijgen zijn tussen 6 tot 8 dagen kan daar geen enkele andere eiwitbron tegenop. Daarnaast is de zwarte soldatenvlieg rijk aan calcium, wat belangrijk is voor honden.” De larven van de zwarte soldatenvlieg worden volgens Van Benthem uitsluitend met plantaardige grondstoffen opgekweekt, onder GMP+-certificatie door een NVWA-erkende kweker.

Tijdens de afsluitende discussie bleek dat voor veel huisdiereigenaren – vrijwel alle aanwezigen bleken in het bezit van een huisdier – de prijs belemmerend werkt bij de aankoop van voer op basis van insecten. Wel bleek uit deze niet-representatieve uitslag dat aanschaf van voer op basis van insecten wordt overwogen op het moment dat de voordelen van insecteneiwitten duidelijk zijn.

PureeX biedt petfoodproducenten alle gezondheidsvoordelen van eiwitten en lipiden uit insecten.

De prijs zou dan van ondergeschikt belang zijn. “Dan weten we wat ons te doen staat”, aldus Van Benthem. Bakker concludeert: “Als keten moeten we dus duidelijker zien te communiceren wat de voordelen van insecteneiwitten zijn. Niet alleen op gebied van diergezondheid, maar ook op het gebied van duurzaamheid. Daarin ligt echter ook een informerende taak bij de overheid.”

Deel dit artikel

Daniël Kooistra