Hoewel het gebruik van antibiotica in diervoeder binnen de EU al geruime tijd verboden is, komt het in andere delen van de wereld nog veel voor. GMP+ International speelt hierop in met de introductie van een nieuwe internationale standaard: TS2.2 Antibioticavrij diervoeder. Deze standaard maakt het mogelijk om diervoeder aantoonbaar antibioticavrij te produceren, te transporteren en op te slaan.
Door te zorgen voor antibioticavrije productie, het vermijden van besmettingen in de keten, en transparantie via certificering, kan de diervoedersector bijdragen aan een veilig en verantwoord gebruik van antimicrobiële middelen en het behoud van de werkzaamheid ervan.
Antimicrobiële resistentie vormt een bedreiging voor zowel mens als dier. Resistente bacteriën kunnen via besmet diervoeder in de voedselketen terechtkomen en zo vlees, melk of eieren aantasten. Zelfs minimale concentraties antibiotica in diervoeder kunnen op termijn resistente genen in bacteriën bevorderen. “In de diervoedersector groeit de behoefte aan transparantie”, vertelt Liliana Quillama van GMP+ International. “Bedrijven moeten niet alleen kunnen aantonen dat ze antibioticaresiduen onder controle hebben, maar ook dat hun producten deel uitmaken van een volledig antibioticavrije keten – van grondstof tot eindproduct, inclusief opslag en transport.”
Onafhankelijke certificering
Het onderwerp antimicrobiële resistentie stond hoog op de agenda tijdens de Global Feed Safety Summit in 2022. GMP+ International sprak daar de ambitie uit om actief bij te dragen aan het terugdringen van antimicrobiële resistentie. Quillama: “Hoewel het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar in diervoeder sinds 2006 is verboden binnen de EU, komt dit in andere delen van de wereld nog veel voor. Het bevordert namelijk de groei en voerconversie. Tegelijkertijd draagt het sterk bij aan resistentieproblemen. Een nieuwe GMP+-standaard helpt bij de aanpak ervan.”
Flexibel ingericht
Toch is certificering in sommige regio’s nog een uitdaging. “Vooral daar waar de GMP+Community zich nog aan het ontwikkelen is”, meent Quillama. In landen als Vietnam en Thailand zijn bijvoorbeeld nog onvoldoende GMP+-gecertificeerde leveranciers van voedermiddelen en toevoegingsmiddelen beschikbaar om volledig aan de norm te voldoen.
Om bedrijven in opkomende markten toch een haalbaar perspectief op certificering te bieden, is het schema flexibel ingericht. Het kan worden gecombineerd met gelijkwaardige schema’s, zoals vastgelegd in TS1.2 Inkoop. “Dit maakt het mogelijk om de kloof in de internationale toeleveringsketen te overbruggen. Daarnaast vergroot het de beschikbaarheid van veilig, antibioticavrij diervoeder, ook buiten de regio’s waar dit al gangbaar is.”
Internationale standaard
GMP+ International introduceerde in 2011 een eerste antibioticavrije standaard voor de Nederlandse markt, waar de sector al afspraken had gemaakt over antibioticareductie. Op basis van deze ervaring is nu een internationale standaard ontwikkeld: GMP+ TS2.2 Antibioticavrij diervoeder. Deze is wereldwijd inzetbaar en biedt afnemers en consumenten de garantie dat het betreffende diervoeder volledig antibioticavrij is geproduceerd. “Dus verdergaand dan enkel residubeheer”, benadrukt Quillama.
Certificering: eisen en uitvoering
Voor certificering volgens TS2.2 moet een bedrijf eerst GMP+ FSA-gecertificeerd zijn. “De antibioticavrije standaard bouwt hier namelijk op voort.” Vervolgens moet het bedrijf aantonen dat er op de volledige productielocatie geen enkele vorm van antibiotica aanwezig is of wordt verwerkt – ook niet voor andere productielijnen. “Certificering geldt dus per locatie, niet per afzonderlijk product of batch”, verduidelijkt Quillama. “Dat betekent onder meer dat antibioticavrije processen fysiek volledig gescheiden moeten zijn van processen waarin nog wel antibiotica worden gebruikt.”
Daarnaast is het verplicht dat een onafhankelijke, gekwalificeerde partij regelmatig monsters van het voer neemt. Deze worden meestal met behulp van LC-MS/MS-technologie geanalyseerd op sporen van antibiotica. Ook leveranciers van voedermiddelen, toevoegingsmiddelen en premixen kunnen worden gecertificeerd. Quillama: “De standaard stelt bovendien eisen aan transport en opslag, ook wanneer deze zijn uitbesteed. Zo moeten vrachtwagens die eerder gemedicineerd voer vervoerden, eerst grondig worden gereinigd voordat zij mogen worden ingezet voor antibiotica-vrije producten.”
Via de GMP+ Company Database kunnen bedrijven die aan de TS2.2-standaard voldoen, zichtbaar maken dat hun producten en processen antibioticavrij zijn.
‘Certificering geldt dus per locatie, niet per afzonderlijk product of batch’
Toenemende vraag
De nieuwe TS2.2-standaard geeft diervoederproducenten de mogelijkheid om in te spelen op de toenemende vraag van retailers en consumenten naar volledige transparantie over wat er in het voer van dieren zit – en hoe dat voer wordt geproduceerd. “Antibioticavrij gecertificeerd voer stelt veehouders in staat om geloofwaardige claims te doen over hun inzet voor voedselveiligheid. Voor consumenten betekent het dat het vlees, de zuivel of de eieren die zij kopen, afkomstig zijn uit een voedselsysteem dat actief werkt aan het behoud van effectieve, levensreddende antibiotica.
Het is een belangrijke stap in de strijd tegen antimicrobiële resistentie. Door deze norm te omarmen, dragen diervoederbedrijven bij aan een veilige voedselketen – waarin antibiotica in voer er één zorg minder is voor boer én consument.”
Wat is het probleem van antimicrobiële resistentie?
Wanneer antibiotica langdurig of op onjuiste wijze worden gebruikt – bijvoorbeeld als groeibevorderaar in diervoeder of in lage doseringen over langere tijd – kunnen bacteriën zich aanpassen en overlevingsmechanismen ontwikkelen. Dit leidt tot resistente bacteriestammen. Daardoor worden infecties bij mens en dier moeilijker of zelfs niet meer te behandelen. Ook kan het zorgen voor stijgende kosten voor gezondheidszorg en veehouderij, onder meer door langere ziekteduur en complexere behandelingen.








