In Indonesië was de fabriek horizontaal gebouwd. Met de ondersteuning van Harm Klein werd de fabriek verticaal opgesteld, met vele voordelen.
Van horizontale naar verticale mengvoerproductie in Indonesië.
Dat de afkorting PUM niet iedereen iets zegt, is niet zo vreemd. Het Programma Uitzending Managers is opgezet om bedrijven wereldwijd te ondersteunen. Het begrip is dus bekender in het buitenland dan hier. Nederlandse experts werken samen met ambitieuze buitenlandse ondernemers. Ze doen dat op hun eigen vakgebied. Ook diervoeder is een van de sectoren waarin de zogenaamde PUM-experts actief zijn. Momenteel zijn er ongeveer 10 diervoederexperts, maar dat aantal zou zeker mogen verdubbelen.
Harm Klein is zo’n PUM-expert. Hij werkte tot zijn pensioen als engineer/projectmanager bij een ingenieursbureau en was decennialang betrokken bij het ontwerp en de realisatie van mengvoerfabrieken. Vlak voor zijn pensionering is hij betrokken geraakt bij PUM. “Anderen kunnen zo profiteren van de kennis die ik in mijn loopbaan heb opgedaan en van het netwerk dat ik heb opgebouwd.”
Hulp in India
De eerste keer dat Harm Klein voor PUM op pad ging, reisde hij af naar Punjab, India. Daar had een rundveevoerfabriek om zijn kennis gevraagd. De fabriek moest vooral automatiseren. “De fabriek was op zich niet heel slecht, maar er was genoeg te verbeteren. Er was veel uitval van productie en de voedingswaarde van het voer was niet optimaal. Met de technische man heb ik gekeken wat we konden verbeteren”, herinnert Harm zich.
“Voor de verbetering van de receptuur heb ik iemand anders van PUM gevraagd om mee te kijken. Gelukkig kunnen we op elkaar terugvallen binnen PUM, we helpen elkaar. De experts binnen de sector diervoeding vormen een hechte groep specialisten.”
Een zakkentruck op de weegbrug op Punjab. Bij het beladen van dergelijke zakkentrucks was er nog veel winst te behalen.
Gewenste resultaat
Vooral op het gebied van malen bleek winst te behalen. “We hebben de maalstructuur een stuk kunnen verbeteren, waardoor een homogeen product ontstond. Samen met een verdere automatisering en een betere receptuur, gingen zowel de voerproductie als de melkkwaliteit met sprongen vooruit.”
‘Als er een truck kwam, rende iedereen erop af om zijn zak voer erop te gooien’
Ook op het gebied van veiligheid was er nog veel winst te behalen. “De werknemers liepen op blote voeten, als er een truck kwam, rende iedereen erop af om zijn zak voer erop te gooien, want ze kregen per zak voer betaald. Ik heb echt super gevaarlijke situaties gezien.” Veiligheid verhogen was geen vooraf vastgesteld doel. “Maar vanuit PUM wordt wel gevraagd erop te letten.
Als je er toch bent, kun je het onderwerp ter sprake brengen. Je kunt vragen of ze het niet op een andere manier kunnen oplossen, bijvoorbeeld door te automatiseren. Vaak hebben ze daar nog nooit over nagedacht. Het beantwoorden van de hoofdvraag heeft prioriteit, maar verder kijken is ook essentieel.”
Nederlandse ogen
Harm waarschuwt wel dat je niet te veel met Nederlandse ogen moet kijken bij het bedenken van oplossingen. “Het moet vaak met weinig geld. Je moet dus echt kijken binnen de mogelijkheden en het niveau aldaar. En van daaruit stapje voor stapje verbeteren. Niet van een 3 naar een 10 willen, maar eerst naar een 6 of 7. In Indonesië bijvoorbeeld liepen ze met de zakken voer naar de auto voor transport. Mijn voorstel was: leg er een bandje neer. Zo basic kan een oplossing zijn.”
Rapport
Aan het eind van een project maakt de expert een rapport van zijn bezoek: wat heeft hij of zij ontdekt en welke oplossingen zijn er aangedragen? Vaak is de hulp gericht op het duurzamer, schoner, veiliger, winstgevender of efficiënter maken van de fabriek. Samen met de klant wordt een actieplan gemaakt. Naast het samenwerken met de ondernemers, hoopt PUM ook de handelsrelatie met de landen te verbeteren.
PUM-experts kunnen hun relaties ook uitnodigen om naar Nederland te komen als ze mogelijkheden zien voor internationale handel. De expert ondersteunt de relatie dan bij het vinden van de juiste machines, producten of ingrediënten. Toch is het niet altijd eenvoudig om Nederlandse producten in het buitenland aan de man te brengen, merkt Harm. “In Ethiopië was ik betrokken bij een bedrijf dat handelde in voer, maar nu zelf voer wilde gaan maken.
Ze wilden weten wat daar allemaal bij kwam kijken. Uiteindelijk was het plan om vanuit Nederland een containerised feedmill te verschepen, maar een Chinese leverancier bleek toch een stuk goedkoper en dus stak de bank een stokje voor het oorspronkelijke plan. Helaas kwam het bedrijf uiteindelijk bij PUM terug, omdat de Chinese installatie het liet afweten.”
‘Je moet dus echt kijken binnen de mogelijkheden en het niveau aldaar’
Levend houden
De grootste uitdaging volgens Harm is het project levend houden nadat je de deur achter je hebt dichtgetrokken. “Het is belangrijk om na een tijdje weer eens te polsen hoe het ervoor staat, of ze nog vooruit kunnen met het opgestelde actieplan. Gelukkig heb ik telkens gezien dat ze echt verder zijn gegaan met mijn informatie en kennis. Natuurlijk kan het altijd beter, maar binnen hun mogelijkheden maken ze mooie stappen.
Vooral op Oost-Java in Indonesië heb ik het gevoel dat ik de coöperatie stappen vooruit heb geholpen. De thema’s daar waren: het ontwikkelen van een verantwoord proces voor de productie van meel voor rundvee, maar ook het delen van ervaring op het gebied van organisatie, efficiency, en ondersteuning aan klanten. Mijn netwerk in Nederland heeft veel bijgedragen aan de stappen die ze daar hebben gezet.”
Vertrouwensband
Naast het werk, krijg je als PUM-expert ook veel van het land en de cultuur mee. “Je werkt een korte periode heel intensief samen met de lokale mensen. Ze nodigen je uit om thuis langs te komen, om te komen eten, de hele familie wordt uitgenodigd. Zo leer je de cultuur echt goed kennen, heel anders dan wanneer je er als toerist bent. En de gesprekken gaan lang niet alleen over het werk, maar bijvoorbeeld ook over de Keukenhof of Scheveningen.
Ze vinden het heel interessant dat je uit Nederland komt en willen van alles weten. Het contact is gedurende de looptijd intens; je bouwt daardoor echt een band op. Ik heb met de meeste van hen nu nog contact en zal hen ook blijven ondersteunen, ook nu ik vanwege mijn leeftijd jammer genoeg moet stoppen bij PUM. Mijn relatie uit Indonesië vraagt van alles aan me; ook zaken die helemaal niet binnen het project vallen. Die vertrouwensband die je opbouwt vind ik wel het allermooiste.”
De vertrouwensband die je opbouwt met de klant, vindt Harm Klein (rechts) het allermooist.
‘Zo leer je de cultuur echt goed kennen, heel anders dan wanneer je er als toerist bent’
Hoe werkt PUM?
In meer dan 30 landen zijn vertegenwoordigers van de PUM actief: zij gaan bij kleine en middelgrote bedrijven langs en inventariseren of er ondersteuning gewenst is. Wanneer een klant met PUM wil samenwerken, wordt er in de ‘kaartenbak’ van PUM gekeken welke Nederlandse expert zou kunnen ondersteunen. De expert wordt gevraagd of hij of zij interesse heeft, waarna een gesprek volgt met iemand van PUM (gevestigd in Den Haag) om te kijken of er een match is.
Ook de klant moet goedkeuring geven voor ondersteuning van de geselecteerde expert. De expert verdiept zich in het project en gaat vervolgens aan de slag. Dat kan op afstand zijn, of door af te reizen naar het bedrijf. De expert zal starten met het leren kennen van het bedrijf, het management, de medewerkers, de markt, de knelpunten en dilemma’s. Vervolgens zal de expert zich richten op het beantwoorden van de vraag van de klant.
PUM is een vrijwilligersorganisatie, opgezet vanuit VNO-NCW en met subsidie van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De experts die bij PUM actief zijn, krijgen vanuit PUM een onkostenvergoeding, plus de kosten voor de vlucht vergoed. De klant vergoedt de verblijfskosten van de expert. Een bezoek duurt normaal gesproken twee weken. Sommige experts krijgen van hun werkgever extra vrije dagen voor hun activiteiten binnen PUM, anderen besteden er hun vakantiedagen aan, of ze zijn gepensioneerd. Een minimumleeftijd is er niet, wel een maximum leeftijd waarop je nog mag starten: die ligt op 67 jaar. Het jaar waarin je 72 wordt is het laatste jaar waarin je actief mag zijn voor PUM.
Naast diervoeding, is PUM actief in 35 andere sectoren, waaronder gezondheidszorg en horeca.
PUM-experts gezocht
Door het grote aantal projecten zoekt de sector diervoeding bij PUM nieuwe mensen om het team uit te breiden. Mensen die hun kennis willen delen met buitenlandse bedrijven en kunnen ondersteunen op nutritioneel, procestechnologisch, technisch of managementgebied. Momenteel is er een grote vraag naar kennis over het gebruik van lokale grondstoffen. Deze wordt vooral veroorzaakt door de hoge grondstofprijzen.
Heb je interesse in vrijwilligerswerk voor PUM? Dan kun je je melden bij Johan den Hartog, sectorcoördinator voor Animal Feed Production bij PUM: johan.den.hartog@pum.nl .











