De nieuw te bouwen Feed Pilot van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) wordt een fabriek met legio mogelijkheden. De fabriek, die in Melle komt, zal in hoofdzaak bestaan uit twee proceslijnen: één voor kleinvee en één voor grotere volumes. De verwachting is dat de inbedrijfsname in 2026 plaatsvindt.
3D-presentatie van de grote proceslijn met autobelading.
Vervanging huidige proeffabriek
“De twee productielijnen in de bestaande fabriek zijn energetisch, ergonomisch, elektrisch en technologisch verouderd en er ontbreekt tevens een wettelijke toelating om voeders voor derden te produceren”, vertelt wetenschappelijk directeur ILVO veehouderij Sam De Campeneere. “In de nieuwe fabriek zullen we deze voeders op een efficiënte en ergonomische manier produceren om te voldoen aan hoge eisen qua samenstelling en precisie.”
Productie van proefvoeders
Enerzijds zal de fabriek voor additieven-, premix- en mengvoederproducenten voeders produceren om hen beter in staat te stellen innovaties door te voeren. “Het ontwikkelen van hoogwaardige en duurzame producten en oplossingen is voor die bedrijven een continue uitdaging die met wetenschappelijk onderzoek onderbouwd moet gebeuren. Proefvoeders maken met de precisie die nodig is voor onderzoek in een productiefabriek van praktijkvoeders is niet evident. Daar willen we met de Feed Pilot op inspelen.
Daarnaast kan de fabriek een rol spelen ten aanzien van economische valorisatie.” Het belangrijkste doel van de Feed Pilot is echter om de geproduceerde voeders in te zetten voor onderzoek naar het evalueren en valoriseren van nutritionele innovaties. Met de focus op toegenomen circulariteit en positieve impact op milieu, klimaat en dierenwelzijn, om zo de veehouderij te verduurzamen.
Diverse typen onderzoek
“Als voorbeeld wil ik graag drie bij ons bekende behoeftes uit de markt noemen”, zegt ILVO-onderzoeker en projectverantwoordelijke van de Feed Pilot, Annatachja De Grande. “Als eerste kunnen we met de voeders technische experimenten doen die focussen op het productieproces zelf. Het onderzoek kan zich daarbij richten op de vraag hoe we innovatieve additieven of nieuwe nevenstromen experimenteel in voeders kunnen toevoegen.”
Een tweede behoefte is het vinden van het antwoord op de vraag hoe via procestechnische voorbehandelingen het voeder kan worden aangepast om de benutting van de nutriënten (N, P) en de stabiliteit van specifieke componenten in het voeder te verhogen of het dierenwelzijn te verbeteren. “Een derde vraag vanuit de markt is: hoe kunnen we de productieparameters zo aanpassen dat het leidt tot een reductie van energieverbruik?”
Afnemers van de voeders
In de eerste plaats zal de proeffabriek diervoer produceren in dienst van de sector. Maar ILVO heeft meer ambities. Sam: “Historisch is de veevoedersector, met de aanwezigheid van de havens, steeds sterk vertegenwoordigd geweest in de Benelux en omringende landen. Zo groeide ook de aanwezigheid in Vlaanderen van de grootste internationale spelers, met onder andere uitgebreide R&D-afdelingen. Een groot aantal van die bedrijven tonen interesse om voeders af te nemen.” Ook tonen een aantal toonaangevende onderzoeksinstellingen in de regio belangstelling om precisie-proefvoeders af te nemen bij ILVO voor hun onderzoeksprojecten.
Uitbreiding opleidingsaanbod
De nieuw te bouwen ILVO Feed Pilot biedt aansluitend ook mogelijkheden tot uitbreiding van het opleidingsaanbod naar bedieningspersoneel, auditoren en nieuwe vertegenwoordigers. Dit aanbod is volgens ILVO uniek in België. “Gezien het open karakter van ILVO als demonstratie- en opleidingscentrum, en de goede connecties met andere kennisinstellingen, kan dit aanleiding geven tot snellere implementatie van nieuwe technieken, maar tevens het werken in de sector aantrekkelijker maken”, meent Sam.
Grote proceslijn
Het proces is in grote lijnen als volgt ingericht: de macro’s worden vanuit 120 grondstoffensilo’s (die pneumatisch worden gevuld) gedoseerd op een lange bakweger met een weegcapaciteit van 1.000 kg. Via een afvoerelevator, waarop een bijstortpunt is aangebracht, worden tussen-opslagbunkers gevuld. Het malen vindt plaats door een hamermolen, respectievelijk walsenstoel, die in het proces parallel zijn opgesteld.
De grootte van de chargemenger is circa 2 m3. Via een onderbunker en optioneel een melassemixer vindt afvoer plaats naar een afvoerelevator, met een capaciteit van 25 ton per uur.
Midicomponenten worden gedoseerd op een weger met een weegvermogen van 250 kg vanuit 12 ronde doseercellen.
Voor kleincomponenten zijn 8 kleine bunkers voorzien, alsmede een handbijstort voor de overige additieven.
ILVO start bouw van nieuwe proefvoerfabriek in Vlaanderen
De wegers zijn direct aangesloten op de chargemenger. Er is een aparte handmatige weger opgesteld om microcomponenten uit te wegen. De weger is aangesloten op de automatisering. Aansluiting van vier IBC-containers is mogelijk voor warme en koude vloeistoffen.
De perslijn bestaat uit twee ronde persmeelsilo’s, een mixer met stoomstraat, optioneel een expander/extruder met enzyme-, olie/vet toevoeging, twee in serie geplaatste korrelpersen, tegenstroomkoeler, kruimelaar en korrelzeef. Voor gereedproductopslag zijn 14 bulksilo’s voorzien met verrijdbare weger, met een capaciteit van 1.000 kg. Ook zijn er een bigbag-, 25 kg opzak- en homogenisatie-installatie. Het complete stoomketelhuis, de elektrische installatie en de automatisering van de fabriek zijn zodanig uitgelegd dat twee tot vier personen de complete fabriek kunnen bedienen.
Kleinere proceslijn
De kleinere proceslijn zal onder meer worden gebruikt voor de productie van 100 kg proefvoeders voor specifiek verteringsonderzoek bij pluimvee en andere kleinere diersoorten (bijvoorbeeld biggen).
Het type proces is in grote lijnen analoog aan de grote proceslijn. Een aantal belangrijke verschillen: de aanvoer van grondstoffen uit zakken of bigbags gebeurt via een elevator direct op de hamermolen, er zijn geen grondstoffensilo’s en er is geen walsenstoel. Bijdosering van additieven gebeurt handmatig op de menger. Deze heeft een capaciteit van 600 liter. Verder is er sprake van enkelvoudig persen, en is er afvoer naar een opzak- en bigbagvulmogelijkheid.
Samenwerking proefvoederfabrieken
Sam besluit en benadrukt dat de nieuwe fabriek een plek zal vinden tussen de al bestaande fabrieken voor proefvoeders. “Er is al samenwerking gezocht met bestaande instanties en fabrieken in deze markt. De Feed Pilot zal complementair zijn aan de bestaande fabrieken en het doel is om elkaar zo veel mogelijk te versterken. Bovendien zal de Feed Pilot complementair samenwerken met Feed Design Lab om de sector nog beter te bedienen met kennis en service.
Binnen ILVO zal er een nauwe samenwerking zijn met de ILVO Food Pilot om de vragen van de potentiële klanten zo snel mogelijk op de juiste manier aan te pakken, want steeds vaker worden de productieprocessen van feed en food met elkaar gelinkt.”
Gedeelde ambities vanuit Vlaanderen en Europa
De Vlaamse overheid kende eind 2022 een donatie toe voor de Feed Pilot in het kader van de eiwittransitie en de verduurzaming van de voedselproductie. De bijkomende financiële ondersteuning via EFRO – het Europese Fonds voor Regionale ontwikkeling – focust vooral op de grote productielijn, en impliceert meteen de cofinanciering van de Provincie Oost-Vlaanderen en de Victam Foundation. Ten slotte reserveert het Vlaamse departement van Economie, Wetenschap en Innovatie ook middelen voor de toekomstige Feed Pilot, in het kader van het onderzoeksproject rond microbiële eiwittransitie.








